In deze etappe wandel ik door het oude centrum van Den Bosch, langs de Sint Jans Kathedraal naar de Bossche Broek. Via de weides wandel je door het gebied de Sterrebos over oude dijkjes richting de Willemsvaart waar deze etappe eindigt.

De Drakenfontein

Vlak bij het station staat een prachtige fontein. Deze heeft een historie. In 1881 krijgt de toenmalige Commissaris van de Koningin (de heer Bosch van Drakestein), te maken met een enorm drama, hij verliest twee dochters en drie jaar later z’n vrouw en zelf stief hij 13 jaar later en doneerde een erfenis van 10.000 gulden (wat een enorm bedrag was in die tijd) om een fonteinmonument op te richting voor z’n overleden vrouw en dochters.

Dommel

De Dommel stroomt via Sint-Oedenrode naar Den Bosch. Vlak voor het station steek je hier de rivier over. In het water ligt ook het Bolwerk St. Jan wat nu een restaurant is. Hier heb ik de treurwilg op de foto gezet.

Binnendieze

De Binnendieze is de verzamelnaam voor het eeuwenoude stelsel van alle waterlopen binnen de muren van ’s-Hertogenbosch, zo kun je op een aantal plekken nog mooi bij het water komen. De route komt ook langs het Uilenburgstraatje, maar daar zijn ze nu aan het verbouwen dus dat is door de steigers even niet zo mooi.

Sint-Janskathedraal

In het centrum staat de bekende Sint-Janskathedraal, deze kathedraal is gebouwd tussen 1220 en 1530.

Bossche Broek

Dit is een natuurgebied dat grenst aan het centrum van de stad. Voor de vestingwet van 1874 werd dit gebied gebruikt om onder water te laten lopen ter bescherming van de stad. De vestingwerken vormen hier nog altijd de scherpe grens tussen stad en land. In de geschiedenis van dit laaggelegen gebied aan de Dommel speelt water een hoofdrol en ook nu nog is het een factor van belang. Mede aan het natte karakter dankt het gebied zijn verrassende natuur met tientallen vogelsoorten en bijzondere planten. De natuur, het water en de ruimte vlak bij het stadshart maken Bossche Broek tot een aantrekkelijk gebied.

Sterrebos en landgoed Pettelaar

Dit bos en landgoed liggen ten zuiden van Den Bosch. Het landgoed de Pettelaar kan worden beschouwd als een onderdeel van de hogere zandgronden. Hier sprak een man die de hond aan het uitlaten mij aan dat hij verderop hertjes gespot had. Hij vertelde dat hij ze in dit gebied regelmatig spotte. Nu had ik ook geluk aan waren in de weide aan het grazen.

Over de Keerdijk en de Poeldonksedijk

Nadat je de Bossche baan (N617) hebt overgestoken wandel je een stuk over een oude dijk. Hier zie je ook een aantal oude wielen. Wielen zijn een ander woord voor kolken. Langs rivier- en zeedijken zijn kolken de overblijfsels van dijkdoorbraken. Door het rondkolkende water zijn diepe gaten ontstaan, tot wel 10 meter diep. In het rivierenlandschap van de Lage Landen komen beide soorten veel voor, dit maakt dat veel dijken een bochtig traject volgen. Een grote watersnoodramp in dit gebied was er die van februari 1757 waar 37 koeien en kalven verdronken en 43 huizen beschadigd zijn geraakt en waarvan er 4 niet meer te redden waren. Na afloop werd de dijk om de kolk heen gelegd en krijg je dus een kronkelige dijk

Schutskooi

Onderweg kom je nog een aantal hekken in een vierkant tegen. Dit is een schutskooi en dit werd gebruikt om loslopend vee op te sluiten. Na de beesten “geschut” te hebben werd de burgemeester gewaarschuwd. Hij bracht de eigenaar van het vee op de hoogte. Tegen betaling van een geldboete kreeg die zijn beesten weer terug.

Kampement van Brederode

Aan de dijk staat nog een wachttoren die herinnerd aan een slag die hier is gestreden tijdens de Tachtigjarige Oorlog, de enige burgeroorlog die we in de Nederlanden hebben gekend. Waarbij de katholieken met de Spanjaarden vochten tegen het staatse leger van de protestanten

De Meierij

Dit is gebied ten zuiden van Den Bosch. Hier had vroeger de meier het voor het zeggen. De meier of hoogschout regelde alle zaken in opdracht van de hertogen van Brabant. Sporen uit deze tijd zijn er nog steeds te vinden, zoals oude kerken, vesting werken en boerderijen.

Dungense brug te Poeldonk

Deze etappe eindigt bij de Dungense brug over de Zuid-Willemsvaart. Dit kanaal loopt van Maasticht naar Den Bosch en is vernoemt naar Koning Willem I

Conclusie

De Hertogenpad etappe 4b voert door het oude centrum van Den Bosch, langs de Sint Jans Kathedraal, de Binnendieze en het Bossche Broek natuurgebied. Op de route bevindt zich ook de Drakenfontein, waarvan het monument in 1881 is opgericht ter nagedachtenis aan de overleden vrouw en dochters van de toenmalige Commissaris van de Koningin. Verder komt de route langs het Sterrebos en landgoed Pettelaar, waar hertjes gespot kunnen worden. Onderweg zie je ook oude wielen langs de dijk die zijn ontstaan door dijkdoorbraken en een schutskooi waar vee werd opgesloten. Aan de dijk staat ook een wachttoren die herinnert aan een slag uit de Tachtigjarige Oorlog. De Meierij, het gebied ten zuiden van Den Bosch, maakt ook deel uit van de route. Het is een verrassend natuurgebied met tientallen vogelsoorten en bijzondere planten en het water speelt nog steeds een belangrijke rol.

Afstand & OV Tip:

Etappe 4b is 15,1 km en heb ik gelopen op 3 maart 2023 en heb deze gecombineerd met etappe 5a. Deze etappe begint op station Den Bosch.

← Vorige etappe – Volgende etappe →

In de serie van Hertogenpad gebruik ik de etappe verdeling van Wandelnet. Zie de overzichtspagina: Hertogenpad voor de andere wandelingen uit deze serie