Na een paar dagen wandelen door het hart van Jotunheimen begint het landschap langzaam te veranderen, al blijven de rotsen nog steeds een onderdeel van de route. De hoge, open bergwereld rond Leirvassbu maakt plaats voor het brede Visdalen, waar de route zich lange tijd langs de rivier een weg naar beneden zoekt. Het is een etappe van water, rotsen en grote vergezichten.

Groep van 15 bij het meer

Ik vertrek vroeg en sta op een kilometer van de hut. Ruim voordat de rest van de hut in beweging komt. Bij Leirvassbu staat groep 15 al buiten met de rugzakken om, een stel wandelaars dat elkaar onderweg heeft leren kennen en inmiddels onafscheidelijk lijkt. Geen vrienden van mij, maar het is leuk om te zien hoe zij in een paar dagen van willekeurige passanten tot een hecht groepje zijn gepromoveerd. Zo heb ik gevraagd om een foto te maken van mij met Leirvatnet als decor. Toepasselijk, want dat meer is precies waar deze hut om bekend staat: Leirvassbu ligt vlak boven Leirvatnet, en de weerspiegeling van de bergen in het water is een van de bekendste plaatjes van dit deel van Jotunheimen.

Bewolkt, droog, en Noren die naar het voetbal gaan kijken

Het weer houdt zich vandaag rustig: bewolkt maar droog, met de belofte dat er vanaf een uur of twee ’s middags zon door de wolken breekt. Voor morgen wordt het helemaal zonnig, hoor ik van de andere wandelaars. Typisch Jotunheimen-weer eigenlijk, je weet nooit precies wat je krijgt tot je het krijgt.

Onderweg kom ik twee Noorse mannen tegen die de nacht daarvoor in Leirvassbu hebben overnacht, en het duurt niet lang voor het gesprek naar het voetbal gaat. Noorwegen tegen Engeland, morgenavond. Ze zijn allebei serieuze fans en een van hen vertelt honderduit, onder andere over een speler die naast het voetbal ook aan het roeien doet, en dat dat behoorlijk wat lawaai met zich meebrengt. Ik snap niet alles van de details, maar de passie waarmee het verteld wordt is universeel.

Een van de twee, Arild, blijkt met een videocamera op pad te zijn. Hij is een kort documentaireproject aan het maken over zijn trip met zijn vriend, en het is hem opgevallen dat ik graag bloemen fotografeer, al zijn er hier volgens hem niet zo veel te vinden. Hij vraagt of hij ook mij mag interviewen: of ik vaker in Noorwegen ben geweest. Nee, zeg ik, maar wel op andere plekken de rugzak opgepakt. Hij wijst nog naar een piek verderop, vlakbij de hut, waarschijnlijk gaat die er bij mij niet vanaf komen deze trip. Dat zal de Kyrkja zijn, een 2032 meter hoge, kegelvormige top die recht boven Leirvassbu uittorent en al van ver herkenbaar is aan zijn scherpe vorm. De standaardroute naar de top loopt over de zuidrichel, een klassieke klimtocht, geen wandeling die je er zomaar even bij doet.

Het Visdalen in

De route van vandaag voert het Visdalen in, het brede dal dat Leirvassbu verbindt met Spiterstulen. Het is een van de bekendere trajecten van de Jotunheimen-rondtocht, met bergen van ruim tweeduizend meter aan weerszijden van het dal. Onderweg kom ik de gletsjer tegen die aan het einde van de vallei ligt, een indrukwekkend ijsveld dat door zijn omvang meteen opvalt tussen de rotsen. Ik klim over een stuk rotsachtig terrein om er dichterbij te komen, precies het type ondergrond waar Jotunheimen om bekendstaat: hoekige stenen, wat mos en graspollen ertussen, en overal kleine waterstroompjes die tussen de stenen glinsteren.

De rivier oversteken (en oversteken, en nog eens oversteken)

Het grootste deel van de dag loop ik de rivier, de Visa, achterna. Bij een van de doorwaadbare plekken is de rivier verrassend breed, en ik spring van rots naar rots in een poging droge voeten te houden. Dat lukt, met wat balanceerkunst. Verderop volgt nog een oversteek over een zijtak, waar ik twee andere wandelaars tref die duidelijk in tweestrijd staan over de beste route naar de overkant. Ze wikken en wegen, wijzen naar verschillende stenen, en uiteindelijk waag ik het erop voordat zij een besluit hebben genomen.
Het is precies het beeld dat andere wandelaars van deze etappe schetsen: een pad dat eerst vlak langs het water loopt, over weilanden en kleine steenvelden, voordat het zich verder het dal in werkt.

14 kilometer, 8,5 uur

Op papier is dit geen extreme dagtocht, de gangbare tijdsindicaties voor dit traject liggen rond de vier tot vijf uur voor zo’n veertien, vijftien kilometer. Ik doe er 8,5 uur over. Tussen het fotograferen van bloemen (de paar die er wél zijn), het balanceren over rivierstenen, de gletsjer bewonderen en het gesprek met Arild en zijn vriend zit er behoorlijk wat extra tijd in het schema. Geen spijt van, maar mijn conditie krijgt morgen ongetwijfeld de rekening gepresenteerd.
Ik loop de etappe niet helemaal uit tot Spiterstulen zelf. Zo’n vijf kilometer voor de hut sla ik mijn tent op langs de Visa, met het geruis van de rivier als avondgeluid. Geen hutbuffet vanavond, maar wel een eigen plek aan het water, en het vooruitzicht dat ik morgen, na een korte laatste stukken naar Spiterstulen, alsnog hoor hoe het Noorwegen tegen Engeland is vergaan.

Conclusie

Een dag die op papier simpel oogt, een dal in, een gletsjer, een paar rivieren over, maar die door alle ontmoetingen onderweg toch heel anders voelde dan de kilometers doen vermoeden. Groep 15 met hun net gesmede vriendschap, Arild met zijn camera en zijn vragen, meer nog dan de gletsjer of de piek die ik toch maar laat staan.

Ontdek het adembenemende Jotunheimen, hét bergparadijs van Noorwegen. Met zijn imposante pieken, diepe dalen en kristalheldere meren staat deze trektocht garant voor een onvergetelijk avontuur dwars door een ongerept landschap.

Olavsbu

De ochtend begint bij het meer vlak onder Olavsbu. Ik heb hier overnacht in een tent hier in de buurt. Nou ja, “begint”, ik ben er eigenlijk al, want ik heb hier de nacht doorgebracht. Het pad slingert eerst een tijdje langs de rotsen aan de oever, en het is nog vroeg genoeg dat een groot deel van de hut nog ligt te slapen als ik vertrek. Buiten staan een paar tenten tussen de stenen, de bewoners nog onzichtbaar in hun slaapzakken. Olavsbu zelf is een van die typische onbemande DNT-hutten: 52 bedden, zelfvoorziening op basis van vertrouwen, je pakt wat je nodig hebt en noteert het, of betaalt met een DNT-sleutel als er niemand aanwezig is om open te doen.

Het weerbericht van een groepje Noren

Niet ver van de hut kom ik een groepje Noren tegen. Zoals wandelaars dat doen in Scandinavië, vraag ik naar het weer, bij de hutten hebben ze vaak de juiste info.. Het antwoord: 8 graden nu, oplopend naar 18 graden, zonnig, en minder wind dan gisteren. Voor Jotunheimen-begrippen is dat bijna verwenweer.

De Belg die niet opgaf

Even verderop tref ik een Belgische vader met zijn dochter. De rest van hun groep, vier man sterk, is al doorgelopen, want papa was net iets te langzaam naar hun smaak. Zijn dochter Mel vond dat maar niks en is loyaal bij hem gebleven, ook al kostte hem dat waarschijnlijk een grapje of twee onderweg. Ze komen uit Mechelen en zijn drie dagen onderweg door dit deel van Jotunheimen. Ondanks, of misschien dankzij, het feit dat hij het rustig aan moet doen, is de vader laaiend enthousiast over de hutten hier.

Twee Noorse vrouwen en een jaarlijks ritueel

Verderop op het pad spreek ik twee Noorse vrouwen die, zo vertellen ze, elk jaar een paar dagen de bergen in trekken voor hun vakantie. Hun auto staat ergens in de buurt geparkeerd en ze zijn nu op de terugweg. Voor de een is dit al de tweede keer dat ze door dit specifieke gebied loopt, het soort herhaalbezoek dat veel zegt over hoe deze plek mensen vasthoudt.

De achtergelaten tas

Bij een steen langs het pad ligt een tas. Even denk ik dat iemand hem is vergeten, maar na wat rondkijken blijkt de eigenaar niet ver weg te zijn, een vrouw met haar zoontje, die de tas daar bewust had neergezet om hun koek koel te houden in de schaduw van de steen. Klein detail, maar precies het soort improvisatie dat je alleen in de bergen ziet: geen koelkast nodig als de rotsen het werk doen.

Het pad zelf

De route tussen Olavsbu en Leirvassbu (onderdeel van de gemarkeerde DNT-zomerroute, ook wel bekend als JOT34) is ongeveer 11 kilometer (1 km extra omdat ik aan de andere kant van het meer heb gekampeerd) en voert grotendeels over rotsachtig terrein langs een reeks meren, sommige zo klein en talrijk dat ze alleen een nummer hebben gekregen in plaats van een naam. Het hoogteverschil is beperkt vergeleken met andere etappes hier, maar de stenen onder je voeten zorgen er wel voor dat je aandacht bij de tocht moet houden.

Leirvassbu

Vlak voor Leirvassbu kampeer ik, waar ik zelf mijn eigen maaltijd kook. Dit is mijn eindbestemming voor vandaag, is een heel ander soort hut dan Olavsbu: een bemande Fjellstue met zo’n 185 bedden, waar ’s avonds een warme maaltijd wordt geserveerd. Na een dag tussen rotsen en meren is dat vooruitzicht, een tafel, een bord eten dat je niet zelf hoeft te bereiden, verrassend aantrekkelijk. 12 kilometer, 9 uur en 45 minuten. Niet de snelste etappe, maar wel een met genoeg verhalen onderweg om het tempo te vergeten.

Conclusie

Etappe 3 bewijst dat Jotunheimen draait om meer dan alleen kilometers en hoogtemeters. De 12 kilometer bood een prachtig ruig rotslandschap, maar het waren vooral de ontmoetingen en kleine verhalen onderweg die de dag kleur gaven.

Jotunheimen, het “land van de reuzen”, is een van de mooiste berggebieden van Noorwegen. Met ruige toppen, diepe valleien en heldere bergmeren vormt het een indrukwekkend decor voor deze trektocht door het hart van het gebied, waar de natuur nog altijd de hoofdrol speelt.

Amper een streepje bereik op mijn telefoon, net genoeg om thuis een berichtje te sturen dat alles goed gaat. Dit bevestigd het gevoel dat de wereld hier ver weg is. Vanaf de groene berghellingen bij Bygdin gaat het al snel stevig omhoog het hooggebergte in, tot zo’n 1.600 meter boven zeeniveau. Geen bereik, geen bewoning, alleen bergen, sneeuwvelden en de stilte van een van de ruigste nationale parken van Noorwegen.

Gletsjer en twee Noren

Al vroeg op de dag doemt in de verte een gletsjer op, wit en glinsterend tegen de kale bergwanden. Ik kom twee Noren tegen die net als ik even stilstaan om het uitzicht in me op te nemen. Verderop staat een bordje, doodleeg tussen de rotsen: geen drones toegestaan. Aan de grens van het nationale park-wildernis, kilometers van de dichtstbijzijnde weg, toch die ene regel die eraan herinnert dat ook hier bescherming nodig is.

Een Duits stel op huttentocht

Onderweg kom ik meerdere wandelaars tegen, wat op deze route best bijzonder voelt gezien de afzondering. Ik vraag een Duits stel vraagt of ze een foto van mij wil maken. Ze zijn op huttentocht, van hut naar hut door het Jotunheimen, en de man is zichtbaar in zijn element: enthousiast wijst hij naar de omliggende toppen en wil hij alles vastleggen. Zijn vrouw heeft het inmiddels wel gezien. “Weiter,” zegt ze zacht tegen hem, met de vermoeide berusting van iemand die snel weer verder wil.

Klimmen over rotsen en sneeuw

Dan begint het zwaarste stuk van de dag. Een aantal kilometer lang is er geen sprake meer van gewoon wandelen: ik klim over rotsblokken en waad door restanten sneeuw die ook in de zomer blijven liggen. Het is precies het technische, trage terrein waar deze route om bekend staat: veel hellingen en steengruis, waar je bij elke stap goed moet opletten waar je je voet neerzet. Het tempo zakt drastisch. Zwaar, maar ook precies het soort terrein waarvoor je naar het Jotunheimen komt.

Een Zweeds-Noors stel en de midzomernacht van Lapland

Op dit slopende stuk spreek ik een Zweeds-Noors stel. Hij komt oorspronkelijk uit Fins Lapland maar woont inmiddels samen met haar in Oslo. Hij vertelt hoe hij als kind buiten speelde in de middernachtzon, de zomers in Lapland waarin het nooit echt donker wordt. Over het stuk dat we net achter de rug hebben, is hij duidelijk: fysiek én mentaal zwaar. Een uitspraak die precies verwoordt wat ik zelf ook voel na die rotsen en sneeuwvelden. We kijken nog samen op de kaart voor het laatste stuk en vervolgen onze reis.

Overnacht

Iets voor de DNT hut Olavsbu zet ik mijn tent neer. Olavsbu zelf is, in tegenstelling tot de bemande hut in Fondsbu, een onbemande DNT-hut. DNT staat voor de Noorse Wandelvereniging en beheert de wandelpaden en de berghutten in Noorwegen. Veel andere wandelaars maken hier gebruik van.

Conclusie & Balans van de dag

Een mooie maar zware etappe. Uiteindelijk leg ik 10 kilometer af, in 8 uur en 45 minuten – een stuk langzamer dan de 4,5 tot 5,5 uur die de meeste wandelgidsen voor deze route aanhouden, maar wie het rotsachtige en met sneeuw bezaaide terrein tussen Fondsbu en Olavsbu heeft gezien, begrijpt waarom elke kilometer hier telt.

Jotunheimen, ook wel het “land van de reuzen” genoemd, is een van de bekendste berggebieden van Noorwegen. Het gebied staat bekend om zijn ruige bergtoppen, diepe valleien, gletsjers en heldere bergmeren. Tijdens deze trektocht wandel ik door het hart van Jotunheimen, langs oude bergpaden en indrukwekkende landschappen waar de natuur nog altijd de hoofdrol speelt.

De busreis

Tijdens de busreis met de NW150 op 8 juli begint de dag niet met wandelen, maar met een klein moment van verwarring. De stoelnummers in de bus blijken niet helemaal logisch en ik moet even puzzelen om mijn gereserveerde plek te vinden. Uiteindelijk valt het allemaal mee en zit ik gewoon op de juiste stoel.

Voor me zitten twee oudere Nederlandse dames die ondertussen overal een mening over hebben. De stoelnummers, de bus en de chauffeur: niets ontsnapt aan hun aandacht en alles wordt uitgebreid besproken. Het is zo’n typisch moment dat je onderweg weleens meemaakt. Je bent diep in Noorwegen, maar ineens hoor je vertrouwd Nederlands geklets alsof je gewoon weer in een Nederlandse streekbus zit.

M/B Bitihorn

Vanaf Bygdin gaat het per veer verder, met de M/B Bitihorn, naar de Eidsbugarden brygge. Het is koud op het water, de wind trekt goed door, maar het uitzicht maakt veel goed. Tijdens de overtocht zie je de bergen langs je heen schuiven, de hellingen die recht uit het water lijken op te rijzen. Onderweg vertelt de kapitein iets over een aantal specifieke bergen – in het Noors, uiteraard, dus wat hij precies vertelde blijft gissen. Maar het enthousiasme in zijn stem was duidelijk genoeg: dit zijn bergen met een verhaal, ook al versta ik geen woord van wat dat verhaal is.

Achteraf duik ik nog wat in de geschiedenis van het schip en dat maakt de tocht meteen een stuk bijzonderder. De Bitihorn is gebouwd in 1912 en maakte op 17 juli van dat jaar haar eerste vaart gebouwd bij de Glommens Mekaniske Verksted in het Noorse Fredrikstad, als bouwnummer 19. Sindsdien vaart ze elke zomer op het Bygdinvannet, met slechts één onderbreking tijdens de Tweede Wereldoorlog. Oorspronkelijk werd ze aangedreven door een dieselmotor van 40 pk, inmiddels is dat een motor van 330 pk, de vierde motor die het schip in haar bestaan heeft gehad. Ook de romp is in de loop der jaren aangepast: van 55 voet werd ze in 1977 verlengd naar 65 voet. Met plek voor 98 passagiers en een bemanning van een kapitein en een dekknecht voert ze mensen al ruim honderd jaar over het meer.

Het meer zelf ligt op zo’n 1060 meter hoogte, wat de route tot een van de hoogst gelegen bootverbindingen van Noord-Europa maakt. Vanaf het dek zijn tijdens de oversteek meer dan tien pieken van boven de 2000 meter te zien, waaronder de zuidelijkste tweeduizender van heel Noorwegen. Met een beetje geluk spot je zelfs rendieren langs de oevers, soms in kuddes van honderden dieren tegelijk. Geen wonder dat de kapitein, toen hij over “zijn” bergen vertelde, zo makkelijk aan het praten raakte – ook al verstond ik er zelf geen woord van.

Pas later na de hele wandeltrip, tijdens het ontbijt, raak ik aan de praat met de kapitein. Hij vertelt dat hij tijdelijk in het hotel verblijft tijdens het vaarseizoen, van eind juli tot september. Daarna verandert het landschap langzaam richting de herfst en ligt de boot weer stil voor de winterperiode. Hij heeft in zijn leven heel wat meer water gezien dan alleen het Bygdinmeer. Zo voer hij ooit langs de volledige Noorse kust, van noord naar zuid, met een bijzondere boekenboot. Daarmee bracht hij boeken naar afgelegen dorpen, zodat ook kinderen die ver van een bibliotheek woonden konden lezen en nieuwe verhalen konden ontdekken. Natuurlijk heeft hij in al die jaren ook bijzondere passagiers ontmoet. Met een glimlach vertelt hij over een Duitse vrouw die speciaal naar Noord-Noorwegen was gereisd om de middernachtzon te zien. Toen de zon uiteindelijk boven de horizon bleef hangen, keek ze teleurgesteld op en zei dat het toch gewoon dezelfde zon was. Een mooi voorbeeld van hoe verwachtingen en werkelijkheid soms ver uit elkaar kunnen liggen.

Eidsbugarden / Fondsbu

Zo meert de veerboot aan bij Eidsbugarden, klaar voor het vervolg van de tocht. Vervolgens wandel ik nog een uurtje voordat ik de tent op zet.

Conclusie

De eerste etappe door Jotunheimen begint rustig, maar zet meteen de toon voor de rest van de tocht. De combinatie van bus, boot en een korte wandeling naar de eerste kampeerplek maakt de reis naar Eidsbugarden al een avontuur op zich. Vooral de overtocht met de historische M/B Bitihorn laat zien dat in Noorwegen niet alleen de bergen, maar ook de verhalen van de mensen en plekken onderweg onderdeel zijn van de ervaring. Met de eerste uitzichten op de ruige bergwereld van Jotunheimen en de tent klaar voor de nacht is de echte trektocht nog maar net begonnen.