Op 12 april 2026 stond ik in Wilp, waar geschiedenis en beleving samenkwamen tijdens Operation Cannonshot 2026. Wat begon als een herdenkingsmoment groeide uit tot een dag waarop het verleden bijna tastbaar werd.

De geschiedenis achter de dag

Operation Cannonshot verwijst naar een cruciale gebeurtenis in de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. In de nacht van 11 op 12 april 1945 staken Canadese troepen de IJssel over tussen Gorssel en Wilp. Dit was het begin van de bevrijding van het westen van Nederland, een gebied dat op dat moment nog zwaar te lijden had onder honger en bezetting. Met amfibievoertuigen en een in recordtijd gebouwde pontonbrug wisten de geallieerden het Duitse front te doorbreken. De operatie was succesvol, maar kende ook een hoge prijs: alleen al tijdens de oversteek vielen er meerdere doden onder de Canadese troepen. Het besef dat je op exact die plek staat waar dit zich heeft afgespeeld, geeft de hele dag een extra lading.

Herdenken aan de IJssel

De herdenking zelf voelde ingetogen en respectvol. Rondom de datum van 12 april wordt jaarlijks stilgestaan bij de oversteek en de slachtoffers die daarbij vielen. Wat mij opviel, is hoe stil het kan worden tijdens zo’n moment, zelfs met veel mensen aanwezig. Het contrast met de rest van het evenement is groot, maar juist daardoor komt de betekenis sterker binnen. Dit is geen geschiedenisles uit een boek, dit is een plek waar levens zijn verloren en vrijheid is bevochten.

Levend verleden: re-enactment

Na de herdenking komt de geschiedenis letterlijk in beweging. Tijdens de re-enactments worden gevechten nagebootst door tientallen deelnemers in authentieke uniformen. Duitse en geallieerde eenheden, maar ook verzetsstrijders, brengen het verhaal opnieuw tot leven. Wat dit bijzonder maakt, is de aandacht voor detail. Het gaat niet alleen om actie, maar om geloofwaardigheid. Je ziet, hoort en voelt hoe chaotisch en intens zo’n moment moet zijn geweest.

Tijdelijke expositie: het verhaal van het verzet

Een van de meest indrukwekkende onderdelen vond ik de tijdelijke expositie: het speciaal ingerichte verzetsmuseum met het thema “Opstand tegen onrecht”. Deze expositie was slechts drie dagen te bezoeken, maar zat vol verhalen. Originele objecten, een werkende illegale drukpers, films en interactieve schermen lieten zien hoe het verzet werkte, zowel lokaal als regionaal. Waar de re-enactment vooral laat zien wat er gebeurde, vertelt deze expositie waarom het gebeurde. En misschien nog belangrijker: wat het betekende voor gewone mensen.

Meer dan alleen kijken

Wat Operation Cannonshot sterk maakt, is dat het geen passief evenement is. Naast de grote onderdelen waren er ook activiteiten zoals battlefield tours, lezingen over lokaal verzet en zelfs interactieve ervaringen zoals de “Nacht van Verzet”. Alles bij elkaar voelt het als een compleet verhaal: van strategie en strijd tot persoonlijke keuzes en gevolgen.

Conclusie

Wat deze dag in Wilp bijzonder maakt, is de balans tussen herdenken en beleven. Het is makkelijk om naar geschiedenis te kijken als iets dat ver weg is, maar hier wordt duidelijk hoe dichtbij het eigenlijk nog is. Je loopt niet alleen rond op een evenement, je beweegt je door een plek waar geschiedenis zich heeft afgespeeld. En ergens tussen de stilte van de herdenking en het geluid van de re-enactment besef je dat vrijheid nooit vanzelfsprekend is geweest. Dat is misschien precies wat Operation Cannonshot zo krachtig maakt: het laat je niet alleen kijken naar het verleden, maar het even voelen.