Arnhem heeft veel gebouwen waar je zonder erbij stil te staan langsloopt. Musis hoort daar eigenlijk niet bij, want het is een icoon van de stad. Toch kom je er meestal alleen voor een concert of voorstelling, en dan zie je maar een klein deel van het gebouw. Tijdens Open Monumentendag kreeg ik de kans om verder te kijken, en die heb ik met beide handen aangegrepen.

Een rondleiding met Marjolein

Musis organiseert rondleidingen van ongeveer een uur. Vooraf reserveren is verplicht via de website. Onze gids was Marjolein. Ze woont zelf in de buurt van Musis, en dat merkte je: ze vertelde over het gebouw zoals je over iets vertelt dat je al jaren om je heen hebt. Wat ze steeds benadrukte, was dat Musis een dynamisch bedrijf is. Er is elke dag wel iets aan de hand, en geen rondleiding is dan ook hetzelfde. Als groep mochten we bijna overal naartoe, zolang we maar niet in de weg liepen. Soms kan een zaal even niet in omdat er gewerkt wordt of iets wordt opgebouwd. Dat gebeurt dan ook echt. Bij onze rondleiding was dat gelukkig niet het geval. Je komt dus op plekken die normaal gesproken niet openstaan voor publiek, en dat maakt zo’n rondleiding meer dan alleen een verhaal over stenen en jaartallen.

175 jaar geschiedenis

Musis is één van de oudste concertgebouwen van Nederland en stamt uit 1847. Het gebouw is “gewijd aan de Muzen”, en had toen nog maar één concertzaal: de Muzenzaal. Die zaal wordt nog steeds gebruikt en klassieke musici zijn er dol op vanwege de bijzondere akoestiek. Volgens de mensen van Musis klinkt muziek nergens zo mooi als daar. In 175 jaar is Musis meerdere keren ingrijpend verbouwd en uitgebreid. Daardoor is het een bijzondere mix van historische en moderne architectuur geworden, en die mix zie je tijdens de rondleiding ook echt terug.

De Parkzaal: modern naast monumentaal

De grootste verandering kwam met de verbouwing van 2015-2018. De Muzenzaal werd grootschalig gerenoveerd en er kwam een compleet nieuwe zaal bij: de Parkzaal. Het ontwerp is van architectenbureau Van Dongen-Koschuch, met onder anderen Frits van Dongen en Patrick Koschuch als ontwerpers. Zij gaven Musis een eigentijdse uitstraling en behielden het monumentale karakter. Het opvallendste aan de Parkzaal is de enorme glazen pui achter het podium, waardoor je uitkijkt over het Musispark. De zaal is ook om te bouwen tot poppodium. Er treden (inter)nationale popartiesten op en er zijn regelmatig dancefeesten. In 2018 opende Koningin Máxima de nieuwe Parkzaal en ging Musis weer open. Datzelfde jaar werd het pand negen keer genomineerd en kreeg het vier (inter)nationale architectuurprijzen.

Kijken in de artiestenfoyer

Wat mij het meest verraste, was de artiestenfoyer. Dat is de plek waar artiesten zich voor of na hun optreden ophouden, en die je als bezoeker normaal nooit te zien krijgt. Wat ik niet had verwacht, is dat je hier vanuit het Musispark zo naar binnen kunt kijken. Marjolein vertelde dat ze er zelf regelmatig langsloopt en dan zo de artiesten kon zien zitten. Ik had het altijd als een afgeschermde backstage-wereld gezien, terwijl het gewoon zichtbaar is voor wie door het park loopt.

Conclusie

Het was erg interessant om door het hele gebouw te mogen wandelen en de verhalen van het Musis te mogen horen.