Na een prachtige eerste dag in Friesland stond ook dag twee vol verrassingen op het programma. Van historische steden tot uitgestrekte landschappen en bijzondere legendes, deze roadtrip had alles in zich.
Windmolens en zendmasten
Na een overnachting in Leeuwarden begon de tweede dag van onze roadtrip door Friesland. De dag stond in het teken van historische steden, bijzondere bezienswaardigheden en prachtige natuur. Zo komen we langs de windmolen van Marsum, een idyllisch plaatje in het Friese landschap. Naast de molen zwom een elegante zwaan in het water, een typisch Hollands tafereel. Verder rijdend richting Berlikum doemden de indrukwekkende zendmasten op, een contrast met het rustige landschap.
Historie en wetenschap in Franeker
In Franeker bracht ik een bezoek aan het beroemde Eise Eisinga Planetarium, het oudste nog werkende planetarium ter wereld. De precisie en het vakmanschap waarmee Eisinga in de 18e eeuw zijn zonnestelsel bouwde, blijft indrukwekkend. Daarna wandelde ik langs het statige stadhuis van Franeker, een prachtig voorbeeld van Friese architectuur.
Harlingen en de Waddenzee
De volgende stop was Harlingen, een levendige havenstad met een rijke maritieme geschiedenis. De tocht ging langs de haven, waar vissersschepen lagen aangemeerd en een zilverreiger geduldig naar zijn prooi speurde. Op weg richting Workum reden we langs de Afsluitdijk, met imposante windmolens en groepen ganzen die in formatie over de velden trokken.
Hindeloopen: gesloten deuren op zondag
In Workum stond de Nylannermolle op het programma, een prachtige oude molen. Daarna ging de reis verder naar Hindeloopen, een pittoresk stadje met schilderachtige straatjes en een sfeervolle haven. Helaas was bijna alles gesloten vanwege de zondag, maar dat deed niets af aan de charme van dit historische plekje.
Stavoren: een legendarisch einde van de dag
De laatste stop was Stavoren, waar ik natuurlijk even stil moest staan bij Het Vrouwtje van Stavoren. Volgens de legende was zij een rijke koopmansweduwe die uit hoogmoed een lading tarwe in zee liet gooien, waarna haar rijkdom verdween en Stavoren haar glorie verloor. De haven met de vissersschepen en het station – het einde van de spoorlijn – gaven een mooi afsluitend beeld aan de reis.
Conclusie
Friesland heeft me opnieuw verrast met zijn prachtige landschappen, boeiende geschiedenis en unieke sfeer. Van oude windmolens tot sfeervolle havensteden, elke stop op deze roadtrip bood iets bijzonders.
Onze roadtrip door Friesland begon in Lemmer, een dorp aan het IJsselmeer. We startten de dag bij het strandje, genietend van het uitzicht over het water en de frisse lucht die over het meer waaide.
Historische stops en pittoreske uitzichten
De eerste tussenstop was Wikel, waar we kort halt hielden bij de kerk. Daarna reden we door naar Sloten, een van de kleinste steden van Nederland. De weerspiegeling van de historische gevels in het water gaf een sprookjesachtig beeld. Sloten is een stad met een rijke geschiedenis, daterend uit de 13e eeuw. In 1581 had de stad vier toegangs-poorten: twee landpoorten en twee waterpoorten, wat de strategische ligging benadrukte.
Waterpoort en stadsleven in Sneek
Vanuit Sloten ging de reis verder naar Sneek, bekend om zijn iconische Waterpoort. Een wandeling door het stadscentrum bracht ons langs de historische Martinuskerk en gezellige straatjes met een mix van oude en moderne architectuur.
Kameleon dorp en winterse restanten
Na Sneek bezochten we Terherne, het dorp dat bekendstaat als het Kameleondorp, naar de beroemde boekenreeks. We reden langs het Kameleon Museum en maakten een korte stop bij het Sneekermeer. Vervolgens gingen we naar Grou, waar we nog restanten van de sneeuw zagen die een week eerder gevallen was. Hoewel de meeste sneeuw inmiddels was gesmolten, lag er in de omgeving nog een dunne laag.
Daarna maakten we een korte stop in Earnewâld, voordat we doorreden naar Burgum en Wedzeburen, waar de sneeuw duidelijk dikker was. Een prachtig winterlandschap ontvouwde zich voor ons, wat een extra dimensie gaf aan onze roadtrip.
Uitzicht over het Lauwersmeer en de visarend
Op weg naar het noorden stopten we bij het Lauwersmeer, waar we een adembenemend uitzicht hadden vanaf een uitkijkpunt. Een informatiebord over de visarend trok onze aandacht: met een indrukwekkende spanwijdte van 2 meter is dit een van de meest majestueuze roofvogels van Nederland.
Avond in Dokkum en Leeuwarden
In Dokkum hielden we een korte pauze, maar rond half zes waren de meeste winkels en horecagelegenheden al gesloten. Toch gaf het sfeervolle centrum nog steeds een gezellige indruk.
De dag sloten we af in Leeuwarden, waar we een kijkje namen bij de scheve toren, de Oldehove. Na een lange dag vol indrukken en prachtige landschappen, brachten we de nacht door in de hoofdstad van Friesland, klaar voor een nieuwe dag vol avontuur.
Conclusie
Friesland heeft op de eerste dag van onze roadtrip al veel indruk gemaakt. Van schilderachtige stadjes en historische bouwwerken tot prachtige natuur en winterse taferelen, de provincie biedt een veelzijdige ervaring. Elke plaats heeft zijn eigen unieke charme, en de afwisseling tussen water, stad en natuur maakt de reis bijzonder. We zijn benieuwd wat dag 2 zal brengen!
Februari. Een bewolkte dag. De Immerlooplas (Arnhem) ligt er rustig bij, omringd door kale bomen en rietkragen. De natuur is nog in winterslaap, maar hier en daar zijn al tekenen van nieuw leven te vinden.
Ontmoetingen langs de Plas
Bij de rietkragen spot ik een aalscholver. De vogel zit stil, alsof hij wacht op iets onzichtbaars onder het wateroppervlak. Even verderop, tussen de flats, zitten meerdere knobbelzwanen. Een statig gezicht in dit stedelijke decor.
Op de oever valt mijn oog op een klein maar krachtig teken van de naderende lente: de eerste krokus van het jaar. Een paar meter verder ligt er een briefje op een bankje: “Probeer eens te glimlachen, je doet er niemand kwaad mee.” Een onverwachte herinnering aan vriendelijkheid op deze grijze dag.
Dieren en Planten in Beweging
Vanaf de Immerlooplas heb je zicht op de Pleijroute, de drukke verkeersader van Arnhem. Het contrast tussen natuur en stad blijft fascinerend. In het water dobbert een parkeend met een kuif, terwijl een muskuseend met zijn kenmerkende rode knobbel over de kant scharrelt. Even verderop ontdek ik een boerenkrokus, een vroege bloeier die de tuin opfleurt. In een voortuin staat een toverhazelaar in bloei, zijn rode bloesem een subtiele hint naar de lente die eraan komt.
Langs de Huissensedijk en de Kinderboerderij
Aan het begin van de Huissensedijk vliegt plotseling een buizerd op. Majestueus beweegt hij zich tussen de bomen door.
Bij Kinderboerderij De Korenmaat lopen we de stal in. Een jonge bezoeker vertelt enthousiast dat er zo meteen geitjes komen. “De witte links en de donkere rechts,” verzekert hij ons. We vragen ons af hoe hij dat weet. “De beheerder heeft het net uitgelegd,” zegt hij. En inderdaad, even later komen de geiten aangelopen. Ze proberen nog naar het andere vak te glippen, maar de kinderen leiden ze behendig de juiste kant op.
Het Laatste Stuk
Een hazelaar staat in volle bloei, zijn katjes bungelend in de wind. We vervolgen onze route en komen uiteindelijk weer uit bij Kronenburg. Het einde van deze ontdekkingstocht. Soms hoef je niet ver te gaan om de natuur te ervaren. Een simpel rondje rond de Immerlooplas laat zien hoe het leven zich, zelfs op een bewolkte dag in februari, alweer voorbereidt op een nieuw seizoen.
Op deze zonnige, winterse dag, waarop de temperatuur net boven het vriespunt uitkomt, wandel ik door het Brabantse land. Het land van vennen, bossen en boerderijen, waar Van Gogh ooit woonde. Door de vorst is de modder bevroren, wat het lopen makkelijker maakt. Onderweg kom ik door verschillende natuurgebieden en eindig ik bij de Hefbrug in Son en Breugel.
Gemeente
Deze etappe begint bij het voormalige gemeentehuis van Sint-Oedenrode, dat door de gemeentelijke herindeling nog maar beperkt wordt gebruikt. De gemeente is samengevoegd met een aantal buurgemeenten en heet nu Meierijstad, vernoemd naar de Meierij van ‘s-Hertogenbosch. Dit gebied staat bekend om zijn populierenlandschap, ontstaan door een middeleeuws recht, ingesteld door de hertogen van Brabant. Hierdoor mochten grondeigenaren bomen planten in de berm voor hun perceel langs de openbare weg.
Sint-Martinuskerk
Langs de route ligt de Sint-Martinuskerk, waar een groot bord staat met de carnavalsnaam “Ik hou van Papgat”. De route loopt achter de kerk langs, maar door werkzaamheden is deze weg afgesloten. Een alternatieve route ontbreekt, waardoor ik via het kerkhof van de Sint-Martinuskerk loop. Dit loopt echter dood. 😉 (knipoog) Zo kom ik langs de Calvarieberg, aangelegd in 1909, met beelden van Hendrik van der Geld en anderen. De berg is opgebouwd uit baksteen en bedekt met cement en is een rijksmonument. Met een omweg langs de Markt kom ik weer op de juiste route.
Markt
Op de Markt staat een gedenksteen ter herinnering aan de Eerste Wereldoorlog. Deze steen is geplaatst als dankbare herinnering aan het gastvrije 2e Regiment Huzaren. De inwoners van Sint-Oedenrode boden hen onderdak van 28 juni 1916 tot 20 januari 1919, tijdens de mobilisatie van het Nederlandse leger.
Knoptoren Eerschot
Via de Dommel kom je bij de Knoptoren in Eerschot, een wijk van Sint-Oedenrode. De kerk wordt nog steeds zo genoemd, ook al is de toren zijn kenmerkende knop kwijt sinds de storm van 9 november 1800. Je wandelt onder de A50 door en komt in het buitengebied, waar het ijs op de sloten ligt en de hazelaar al begint te bloeien.
Moerkuilen & Dommelbeemden
Het natuurgebied de Moerkuilen is ontstaan door veenwinning. De diepe, visrijke plassen trekken veel watervogels aan. De route volgt het Everse Akkerpad, dat door een oud akkerbouwgebied loopt, waar in de jaren ’70 (van de vorige eeuw) sporen van prehistorische bewoning zijn gevonden. Het landschap wisselt af tussen waterpartijen en bossen.
Hazenputten
Tijdens de lunch zie ik een vader met zijn zoontje langzaam een heuvel op fietsen. Het jongetje kan nauwelijks op zijn fiets blijven zitten en raakt met zijn voeten de grond niet. Zijn vader helpt hem geduldig omhoog.
Vroeger bestond het gebied van de Hazenputten voornamelijk uit zandverstuivingen en heide. Boeren aan de randen hadden veel last van stuifzand, waardoor hun akkers werden bedreigd. Om dit tegen te gaan, besloot men de stuifzanden te bebossen. In die tijd werden vooral naaldbomen geplant.
Iets verderop ligt een drassig stuk waar takken zijn neergelegd als een soort brug. Een stel probeert over te steken. Hij is al bijna aan de overkant, maar zij heeft moeite en vraagt om zijn hand. Hij weigert, mompelt iets over “niet stevig staan” en loopt door. Zij moppert: “Wie heeft deze route uitgekozen?” Ik groet hen vriendelijk, maar krijg nog een valse blik toegeworpen. Gelukkig geniet ik volop van deze mooie dag.
Verderop steek je via enkele asfaltwegen door naar de oevers van de Dommel, waar je een prachtig uitzicht hebt op de rivier. Het heldere winterweer zorgt voor mooie weerspiegelingen op het water.
Tussen bos en ven
In de overgang van bos naar vennen komen veel verschillende planten en dieren voor. Door op sommige plekken bomen te verwijderen, ontstaat een gevarieerdere bosrand met struiken, die als natuurlijke overgang dienen. Schotse hooglanders helpen dit proces door hun graasgedrag. Aan de randen van de vennen worden berken en grove dennen verwijderd, zodat er meer zonlicht op de bodem komt en veenmos kan groeien. Hierdoor profiteren planten als veenpluis en lavendelheide, evenals vele insecten.
Boerder-ei-tje
Langs de weg worden verschillende streekproducten verkocht. Eén bord met de woordgrap: Boerder-ei-tje tovert een glimlach op mijn gezicht.
US Military Cemetery Son
Verderop kom ik langs een voormalige begraafplaats. De US Military Cemetery Son werd op 19 september 1944 aangelegd tijdens Operatie Market Garden, bij boerderij “Waterhoef” in Wolfswinkel. Hier lagen 411 Amerikanen, 48 Britten, 1 Canadees en enkele honderden Duitsers begraven. De lokale bevolking adopteerde de graven en legde bloemen. Na herdenkingen tot 1948 werd de begraafplaats op 30 mei 1949 opgeheven. De meeste doden werden herbegraven in de VS of op de militaire begraafplaats in Margraten. De grond kreeg daarna weer een agrarische bestemming.
Thermen & Dommel
Langs de route ligt een wellnesscentrum. Bij de rivieroevers van de Dommel zie ik dat het water deels bevroren is.
Hertenkamp Son
In Son en Breugel passeer ik het Hertenkamp, een kleine kinderboerderij.
Sint-Genovevakerk
De Sint-Genovevakerk in Breugel, een gotische kerk uit de 15e eeuw, is een rijksmonument. Van 1648 tot 1799 was ze protestants, daarna raakte ze in verval. In 1800 waaide de torenspits eraf; een lagere werd in 1821 geplaatst. Het dwarspand, gesloopt in 1822, werd in 1960 herbouwd tijdens een restauratie. In 1893 kwamen er glas-in-loodramen bij en in 1978 volgde een verbouwing.
Het Wilhelminakanaal
Het laatste deel van de route loopt langs het Wilhelminakanaal en eindigt bij de Hefbrug van Son. Dit kanaal werd op 23 april 1923 zonder veel ceremonie geopend voor scheepvaart. Hoewel de hefbrug het dorp regelmatig tot stilstand bracht, betekende het kanaal ook vooruitgang voor Son.
Conclusie
Deze etappe van het Brabants Vennenpad biedt een afwisselende wandeling door historische dorpen, prachtige natuurgebieden en langs culturele bezienswaardigheden. Van de Sint-Martinuskerk en de Knoptoren tot de Hazenputten en de oevers van de Dommel, de route zit vol verrassingen. Met een mix van geschiedenis, natuur en ontmoetingen onderweg is het een boeiende tocht die de diversiteit van het Brabantse landschap mooi in beeld brengt.
De Maas is al eeuwenlang een levensader voor Nederland. Maar met een veranderend klimaat en steeds extremere weersomstandigheden is het belangrijk om de veiligheid en leefbaarheid langs de rivier goed te houden. Daarom is er het project Meanderende Maas: een plan om de dijk van Ravenstein tot Lith te versterken en tegelijkertijd de Maas meer ruimte te geven. Dit project is een samenwerking tussen verschillende organisaties en wordt uitgevoerd. Het doel? Een veiliger, mooier en economisch sterker gebied, waarin mens, natuur en rivier in goed kunnen samenkomen. In 2030 moet het project klaar zijn.
Langs de route
Ik ben er laatst langsgefietst en het is nu al mooi om te zien hoe het gebied verandert. De dijken worden aangepakt en je merkt dat er meer ruimte komt voor natuur. Ik heb onderweg wat foto’s gemaakt en het is indrukwekkend om te zien hoe de rivier zich hier straks nog beter kan bewegen. Zeker een aanrader om eens langs te gaan als je van een mooie fietstocht houdt! Al worden wel binnenkort een aantal wegen tijdelijk afgesloten
Conclusie
De Meanderende Maas is volop in beweging en de veranderingen zijn nu al zichtbaar. Door dijkversterkingen en ruimtelijke aanpassingen ontstaat een veilig en aantrekkelijk gebied waarin water, natuur en recreatie samenkomen.
