Stel je voor: je stapt het terrein van Oorlogsmuseum Overloon op en het is niet 2026. Het is 1944. Uniformen, kampementen, het geluid van losse flodders en de geur van kampvuurwalm. Het Eyewitness Event – Living History is een weekend vol re-enactment op een historisch unieke locatie. In dit artikel neem ik je mee.
D-DEX: Bestorm het strand van Normandië
Voordat het buitenterrein losbarstte, begon mijn dag met de D-DEX experience
De D-DEX start in een loods met uitzicht op de kade, je bent in een haven van Engeland, klaar om met het Amerikaanse 146th Engineer Combat Battalion in te schepen richting de stranden van Normandië. De loods zelf is authentiek ingericht, compleet met meeuwen die roepen en activiteit op de kade. Bezoekers volgen in de voetsporen van het 146th Combat Engineer Battalion — één van de eerste eenheden die op de Normandische stranden landden. Hun missie: het strand ontmijnen en vrijmaken onder zwaar Duits vuur. De presentatie combineert video- en audiosimulaties met realistische decors, speciale effecten en authentieke collectiestukken. Om je heen slaan kogels en mortieren in, overal zie je gewonde en dode soldaten en toch rent het bataljon de duinen op om de vijand te verslaan. Het is indrukwekkend, confronterend en tegelijk een diepe eerbetoon aan de mannen die hier echt liepen.
Het Duitse kampement: de vijand van dichtbij
Eenmaal buiten op het terrein ben ik als eerste richting het Duitse kampement gelopen. In een professionele setting met uniformen en kampementen brengen de re-enactmentgroepen de geschiedenis tot leven, je kunt een kijkje nemen in en bij loopgraven, versterkingen en tenten en in gesprek gaan met de deelnemers. Zo’n 450 acteurs spelen de Tweede Wereldoorlog na tijdens het Eyewitness Event. Ze dompelen zich volledig onder in deze zwarte jaren van onze geschiedenis. Dat merk je: de uitrusting klopt tot in detail, de houding, alles is doordacht. Praten met een “Duitse soldaat” voelt onwennig, bijna ongemakkelijk. En dat is precies de bedoeling. Geschiedenis wordt tastbaar als je oog in oog staat met de mensen die het uitbeelden.
Show the Peel 1940: Nederland in de meidagen
Een bijzondere display opviel was: “Show the Peel – 1940”. De Peel, het veengebied tussen Noord-Brabant en Limburg, speelde een cruciale rol in de eerste dagen van de bezetting. De re-enactors lieten zien hoe Nederlandse soldaten in mei 1940 de Peelstelling verdedigden, een vergeten hoofdstuk voor velen, maar hier prachtig tot leven gebracht.
Show Normandy 1944: het keerpunt van de oorlog
De “Show Normandy 1944” op het buitenterrein was het andere grote spektakel. Meerdere keren per dag gaan de deelnemende groepen het gevecht met elkaar aan in speciaal georganiseerde mock battles, compleet met losse flodders, pyrotechniek en rijdende voertuigen. Het is een heel geknal: er komt een berg lawaai op je af. Je weet dat het nagespeeld is en toch… het schokgolf-effect als een mortier inslaat, de rookwolken die optrekken over het veld, de schreeuwende soldaten — het komt akelig dichtbij.
Geweer vast houden in het museum
Zo kon je geweer vast houden bínnen in het museum. Het vuurwapenteam legt alles haarfijn uit over de wapens die in de Tweede Wereldoorlog werden gebruikt, van de werking tot het gewicht en de effectiviteit.
Het museum zelf: 80 jaar geschiedenis in één hal
Na al die buitenbelevenissen is het museum zelf een wereld apart. Oorlogsmuseum Overloon heeft meer dan honderd voer-, vaar- en vliegtuigen — genoeg om een hele dag mee zoek te zijn. Nergens anders ter wereld vind je een vliegtuig tentoongesteld zoals hier: het wrak van een Lancaster NN775 bommenwerper uit 1945, bestaande uit meer dan tweeduizend losse wrakstukjes, in elkaar gepuzzeld op een schans zodat bezoekers er goed zicht op hebben. Ook is er één van de weinige nog bestaande Enigma-codeermachines te zien. De vaste tentoonstelling volgt de 3rd Division, het Britse leger dat als enige meevocht in alle grote veldslagen en tien maanden lang vocht voor de bevrijding van Europa. Je loopt letterlijk door de oorlog, van de bezetting tot de bevrijding.
Conclusie: dit is geen museum, dit is een tijdmachine
Het Eyewitness Event – Living History is een weekend vol re-enactment op het hoogste niveau, met historische uniformen, voertuigen en mock battles in uiteenlopende scenario’s, een unieke ervaring op een historisch unieke locatie.
Of je nu gaat voor de spectaculaire mock battles, de intieme gesprekken met re-enactors, de D-DEX experience of simpelweg de indrukwekkende collectie: Oorlogsmuseum Overloon raakt je. Niet als een droge geschiedenisles, maar als een herinnering — aan wat er op het spel stond en aan de mensen die dat met hun leven betaalden.
Ook dit jaar liet GLOW Eindhoven weer zien waarom het één van de mooiste lichtfestivals van Nederland is. De stad zat vol verrassende installaties die je lieten stilstaan, glimlachen of even wegdromen. Hieronder neem ik je mee langs de werken die ik bezocht, in een tour die varieerde in verschillende lichtinstallaties.
Een warm welkom op het 18 Septemberplein: Candle Lights – Studio Toer
Op het 18 Septemberplein (in Eindhoven) stond Candle Lights, achttien metershoge kaarsen die dag en nacht op een andere manier tot leven kwamen. Zo straalde ze ’s avonds warm licht uit alsof het echte vlammen waren. Het is een simpel idee en mooi uitgevoerd midden in de stad.
Een gebouw dat begint te ademen: VIA³ – Ruestungsschmie.de bij EDGE Eindhoven
Aan de rand van het station kreeg het EDGE-gebouw een compleet nieuw karakter. Met projectie en laser mapping veranderden de strakke lijnen in golvende vormen, alsof het gebouw voor even vloeibaar werd.
Hoop achter glas: Inkijkmuseum – Martin Voorbij
Aan de Dommel ligt het kleine Spoelhuis, thuisbasis van het Inkijkmuseum. Door de ramen keek je naar tientallen kunstwerken van over de hele wereld, allemaal rond het thema hoop. De kleurrijke verzameling voelde persoonlijk en eerlijk. Je kijkt letterlijk bij mensen naar binnen, het blijft een bijzonder concept.
Je gezicht in een levend kunstwerk: FACES | Connecting People – ASML & Onda Studio
Bij de Paterskerk kon je een selfie maken die werd opgenomen in een groot bewegend kunstwerk. De foto’s werden opgeknipt in ogen, neuzen en monden, die vervolgens terugkeerden op grote lichtgevende bollen en de kerkgevel. Het resultaat was een mozaïek van mensen uit de regio, steeds in beweging en nooit hetzelfde. Een speelse manier om te laten zien hoe divers Eindhoven is en hoe iedereen deel uitmaakt van het geheel.
Een tweede leven voor glas-in-lood: Windows – Daniel Margraf bij de Catharinakerk
De gevel van de Catharinakerk werd weer omgetoverd tot een kleurrijk lichtspel dat de glas-in-loodramen bijna letterlijk naar buiten trok. De projectie bracht details naar voren die je normaal nooit ziet. Het werk vertelde over verlies en herstel, want veel ramen zijn na de Tweede Wereldoorlog opnieuw ontworpen. Het voelt plechtig, maar ook warm en hoopvol.
Techniek ontmoet natuur: Hypar – Hypar Collective
In de Smalle Haven stond Hypar, een constructie van kubussen die samen een vloeiende vormden. Door licht en geluid leek de vorm te bewegen en balanceerde het werk tussen natuur en technologie. Het voelde strak, maar toch organisch en je kon er echt omheen blijven lopen omdat het vanuit elke hoek anders was.
Je wens als lichtstraal: Echoes of Tomorrow – Fontys ICT Delta
Op de parkeerplaats bij DELA kon je een wens voor de toekomst inspreken. Je stem liet een ster oplichten die naar een centraal punt bewoog. Zodra er genoeg wensen verzameld waren, schoten alle sterren omhoog in een visuele climax. Het gaf het gevoel dat je samen iets opbouwde, hoe klein je wens ook was.
De stad volgens kinderen: Droomstad – Hugo Vrijdag & GLOW Kids
In het Van Abbemuseum zag je een stad die alleen in de hoofden van kinderen kan ontstaan. Droomhuizen, kleurrijke wijken en ideeën die alle regels doorbreken. Van vliegende tapijten tot regenboogflats. Het werk toont dat de fantasie van kinderen nog altijd de beste bron is voor nieuwe perspectieven. De varianten in Best, Oirschot, Helmond, Lieshout en Veldhoven maakten het project nog groter.
Bloei door licht: Garden of Flowers – Fontys BeCreative
In de tuin van het Van Abbemuseum hing een grote bloem, omringd door dertig kleinere. De bloemen openden zich langzaam onder het licht van boven. Het was simpel, maar mooi gedaan en het liet je even verlangen naar de warmere maanden.
Zonnebloemen in de nacht: Zonnebloemen voor Van Gogh – Hugo Vrijdag
In het Anne Frankplantsoen stond een veld van grote lichtgevende zonnebloemen. Van een afstand leken ze allemaal even groot, maar dichterbij zag je dat ze variëren in hoogte. Een mooi trompe-l’œil-effect dat verwijst naar Van Gogh’s schilderijen. Dit effect is in de beeldende kunst een techniek waarbij opzettelijk een optische illusie is gecreëerd. De mix van licht, kleur en natuurgeluiden maakte het erg mooi
Licht voelen zonder te kijken: Perception – Team IGNITE
Team IGNITE onderzocht hoe je licht kunt ervaren via warmte, geluid en aanraking. Rond een cilindervormige installatie volgde je patronen die reageerden op je bewegingen. Het werk was geïnspireerd door mensen met een visuele beperking en liet je nadenken over hoe anderen de wereld waarnemen. Rustig, doordacht en een mooie toevoeging aan GLOW.
Een feniks tussen plastic: Phoenix – Fontys IDE Venlo
Ook in het Anne Frankplantsoen hing een feniks die alleen zichtbaar werd vanuit één specifieke hoek. Van dichtbij zag je losse stukken gerecycled plastic, maar als je goed stond, verscheen de vogel ineens in volle vorm. Mooi symbolisch en knap gemaakt, zeker omdat alles met verzameld afvalmateriaal is opgebouwd.
Vuurvliegjes in het donker: Firefly Field – Studio Toer
Studio Toer liet in het grasveld een zwerm lichtpuntjes dansen die deden denken aan vuurvliegjes. De zachte bewegingen en reflecties maakten het tot een magisch tafereel. Een van de meest dromerige werken van de avond.
Mexicaanse herdenking in blauw en oranje: Flor de Almas – Trafficlight of Mexico
Een vier meter hoge blauwe doodshoofdfiguur, omlijst door oranje bloemen, bracht de Mexicaanse Día de Muertos naar Eindhoven. De kleuren, patronen en het zachte licht gaven het werk een warme en eerlijke sfeer. Het voelde als een uitnodiging om samen stil te staan bij het leven en de mensen die we missen.
Terug naar het begin: The First GLOW – Maincourse
Op het Stadhuisplein projecteerde Maincourse een complete reis door de geschiedenis van licht, van oerknal tot kunstlicht. Het stadhuis veranderde van vorm, kleur en energie, met spectaculaire AI-gegenereerde animaties. Het voelde groot en feestelijk, passend bij het twintigjarig jubileum van GLOW.
Een lichtkathedraal in de stad: Renaissance tunnel – Luminarie De Cagna
In de Rechtestraat liep je door een felgekleurde, sierlijke lichttunnel geïnspireerd op Italiaanse kathedralen. De honderden kleine lampjes creëerden een bijna sprookjesachtige doorgang. Het werk was groots, vrolijk en heerlijk over de top.
Bewegend beton: Light over Matter – Har Hollands
Bij het Hooghuis zorgden projecties ervoor dat de harde betonnen gevels leken te vervormen. De toren werd elastisch, alsof hij ademde. Het was een terugkeer van een werk uit 2017 en nog steeds imposant. De combinatie van architectuur en licht werkte hier goed.
De terugkeer van de lempkes: Lempke – Fabel, Rongen en Steijlen
Bij de Lichttoren draaide alles om het verleden van Eindhoven als lichtstad. Met 3D-projecties kwamen gloeilampen tot leven. Ze gloeiden en dansten over de toren, als eerbetoon aan de plek waar ooit duizenden lampen werden getest. Dit is een knipoog naar de historie van de stad.
Conclusie
GLOW Eindhoven 2025 voelde als een jubileumeditie met karakter. Grote gebaren, intieme werken, veel ruimte voor experiment en een stad die elk jaar weer een beetje meer licht lijkt te ademen. Voor mij was het een tocht vol warmte, verrassing en inspiratie. En als dit de richting is voor de komende twintig jaar, dan kijk ik nu al uit naar de volgende editie.
Het Brabants Vennenpad is een van de mooiste streekpaden van Nederland. Over 12 etappes van Oisterwijk rondom Eindhoven terug naar Oisterwijk. Hier ontdek je het rijke Brabantse landschap, van vennen, heidevelden en beekdalen tot historische dorpjes en verrassende natuurprojecten. In dit overzicht lees je alles wat je moet weten voor je eigen wandeling: highlights, praktische tips en mijn persoonlijke ervaringen onderweg.
Video & Overzicht van alle etappes
Deze blog is een overzicht van een serie waarin ik elke etappe van het Brabants Vennenpad bespreek. Zie hier het overzicht van de etappes. Wil je het liever alles in een keer zien? Er is ook een video waarin ik mijn tocht laat zien, inclusief landschappen, ontmoetingen en kampeermomenten. De video is hier te vinden.
Wat je kunt verwachten
Het pad is 258 kilometer lang en voert je door de provincie Noord-Brabant, langs uitgestrekte bossen, stille vennen, historische kastelen en authentieke dorpen. Je loopt grotendeels over onverharde paden en zandwegen, waardoor het Brabants Vennenpad ideaal is voor natuurliefhebbers die rust en afwisseling zoeken. Onderweg heb je kans om bijzondere flora en fauna tegen te komen zoals: de veenpluis, gevlekte orchis, rietgors en libellen en ontmoet je verhalen over lokale geschiedenis, landgoederen en historische molens.
Praktische tips
Het pad is duidelijk bewegwijzerd, maar het is altijd verstandig om een kaart of GPS bij je te hebben voor de zekerheid. De route loopt overwegend over onverharde paden en kan bij regen modderig worden, dus stevige wandelschoenen zijn een must. Elke etappe heeft zijn eigen charme afhankelijk van het seizoen: het voorjaar biedt bloeiende heide en orchideeën, de zomer toont groene vennen en insecten, terwijl de herfst schittert met paddenstoelen en herfstkleuren. Veel etappes starten of eindigen bij stations of bushaltes, maar het is aan te raden de dienstregelingen te controleren, vooral op zondag. Langs de route zijn diverse overnachtingsmogelijkheden, van B&B’s en hotels tot campings, waardoor het pad ideaal is voor meerdaagse wandelingen. Voor fotografen biedt het Brabants Vennenpad talloze mogelijkheden: van de vennen en heide tot historische gebouwen en de rijke fauna, overal zijn prachtige momenten vast te leggen.
Overzicht van alle etappes
Hieronder volgt een overzicht van alle etappes van de Heights of Alay trek, met bij elke dag een eigen fotoserie en mijn ervaringen en tips.
De eerste etappe van het Brabants Vennenpad voert je van Oisterwijk naar Boxtel en laat meteen zien waarom dit een van de mooiste streekpaden van Nederland is. Over grotendeels onverharde paden wandel je langs schilderachtige vennen zoals het Goorven en Van Esschenven, de herstelde beek de Rosep en de meanderende Beerze. Onderweg kom je historische plekken tegen zoals het graf van Pieter Gerbrand van Tienhoven en de enclave Balsvoort en geniet je van de rijke flora en fauna in de Oisterwijkse Bossen en Vennen. Hoogtepunten zijn het uitzicht vanaf de Tour de Frans (geen typfout), de stilte bij de vennen en de verrassende ontmoetingen onderweg. De route eindigt bij het station in Boxtel. Lees meer…
De tweede etappe van het Brabants Vennenpad, van Boxtel naar Sint-Oedenrode, combineert winterse charme met een rijke dosis geschiedenis en natuur. De tocht start bij het imposante Kasteel Stapelen, voert langs de Sint-Petrusbasiliek en het Indië-monument in Boxtel en slingert vervolgens door het schilderachtige landschap dat doet denken aan Van Gogh. Onderweg passeer je historische plekken als Kasteren en Hezelaar en wandel je door het prachtige natuurgebied De Geelders, waar vrijwilligers werken aan het herstel van zeldzame vlinders. De route eindigt bij het romantische Kasteel Henkenshage in Sint-Oedenrode, na een modderige maar onvergetelijke wandeling vol verhalen, cultuur en natuurlijke schoonheid. Lees meer…
Deze etappe van het Brabants Vennenpad, van Sint-Oedenrode naar Son en Breugel, voert je door een prachtig stukje Brabants landschap vol historie, natuur en verrassende ontmoetingen. Vanaf het oude gemeentehuis wandel je langs monumenten als de Sint-Martinuskerk, de Knoptoren en door natuurgebieden als de Moerkuilen en de Hazenputten, waar de vorst het pad verhard en de stilte bijna tastbaar maakt. Onderweg wisselen verhalen over lokale geschiedenis, stuifzanden en vrijwilligerswerk zich af met sfeervolle taferelen langs de Dommel. Via het US Military Cemetery Son, het Hertenkamp en de Sint-Genovevakerk eindigt de route bij de hefbrug over het Wilhelminakanaal — een tocht die de charme van het Brabantse platteland, zijn geschiedenis en warme karakter prachtig samenbrengt. Lees meer…
Van Son en Breugel naar Geldrop voert deze etappe van het Brabants Vennenpad door een prachtig stukje Brabant waar natuur, geschiedenis en menselijke verhalen samenkomen. Langs de kronkelende Dommel wandel je via Nederwetten naar historische plekken als Kasteel Eckart, de Opwettense Watermolen en de Collse Watermolen, beide vereeuwigd door Vincent van Gogh. Onderweg wisselen modderige paden, bloeiende krokussen en ontmoetingen met lokale bewoners elkaar af, terwijl de route verder langs de Kleine Dommel en het Eindhovens Kanaal richting Geldrop loopt. Daar vormen Kasteel Geldrop en de Sint-Brigidakerk een sfeervolle afsluiting van een veelzijdige wandeling vol natuur, historie en authentieke Brabantse charme. Lees meer…
Vanuit Geldrop voert het Brabants Vennenpad richting Heeze door een verstild landschap waar de lente voorzichtig ontwaakt. Langs de kronkelende Kleine Dommel, die weer haar natuurlijke loop heeft gekregen, ontvouwt zich een route vol rust en schoonheid. Na de oversteek van de A67 bereik je de uitgestrekte Strabrechtse Heide, waar vennen glinsteren en de gaspeldoorn in geel bloeit. Via de schilderachtige Sterkselse Aa wandel je naar het statige Kasteel Heeze, dat zich sprookjesachtig weerspiegelt in het water. Met bloeiende wilgen en een Japanse sierkers als lentegroet is dit een ontspannen, harmonieuze tocht door het groene hart van Brabant. Lees meer…
Vanaf Heeze wandel je richting Leende door een afwisselend landschap waarin natuurherstel en rust de hoofdrol spelen. Na het dorp en de bloeiende sierkers volgt een rechte bosweg richting de Groote Heide, een gebied dat dankzij herstelprojecten weer tot leven komt met soorten als de heikikker, nachtzwaluw en het gentiaanblauwtje. Via ecoducten over de A2 en N396 wandel je verder naar het Meerven, waar water, wind en leem het landschap hebben gevormd. Na wat improvisatie om de natte stukken te ontwijken, bereik je de Spinsterberg, waar zwaluwen boven de vennen scheren. De route eindigt in Leende, een korte maar levendige tocht vol natuur, stilte en een vleugje avontuur. Lees meer…
Vanaf Leende wandel je door het uitgestrekte Leenderbos richting Soerendonk, langs vennen, heide en de kronkelende Strijper Aa. Een afgesloten poort dwong me tot improviseren, maar al snel werd dat goedgemaakt door de stilte en schoonheid van het gebied. Onderweg passeer je restanten van een Duits radarstation uit 1943 op de Vetersberg, zie je misschien jonge vossen spelen bij hun burcht en wandel je door het charmante Leenderstrijp met zijn historische boerderijen. Langs de herstelde Strijper Aa wemelt het van vlinders en libellen, waaronder de zeldzame bruine korenbout. De etappe eindigt bij Soerendonk, na een tocht vol natuur, geschiedenis en onverwachte momenten. Lees meer…
Vanaf Soerendonk wandel je door moerassen, bossen en heidevelden richting Valkenswaard, een route vol natuur en geschiedenis. In het vogelrijke Soerendonks Goor en de Boswachterij Leende wisselen water, bos en open heide elkaar af, met soorten als de blauwborst, roerdomp en watersnuffel. Onderweg passeer je de grens bij de Sint-Benedictusabdij (de Achelse Kluis), waar ooit het Trappistenbier Achel werd gebrouwen en waar tijdens de Eerste Wereldoorlog de dodelijke ‘doodendraad’ talloze slachtoffers maakte. Schapen houden de heide open, libellen zweven boven de vennen en zwanen dobberen op de visvijvers van Venbergen. De etappe eindigt in Valkenswaard, na een tocht die natuur, stilte en verleden op indrukwekkende wijze met elkaar verweeft. Lees meer…
Van Valkenswaard naar het grensdorpje Luyksgestel voert de wandeling door eeuwenoude vennen, bossen en heide, met onderweg sporen van prehistorische bewoners in de Malpie, waar vuurstenen werktuigen en houten hutten werden gevonden. Zeldzame planten en insecten zoals veenpluis en Weidebeekjuffers leven hier in een uniek ecosysteem, terwijl Natuurpark Plateaux-Hageven met landschapsherstel en Galloway-koeien het gebied open houdt. Langs de route passeer je dorpjes zoals Borkel, hangbruggen over de Dommel, waterbeheergebieden zoals de Liskes vijvers en geniet je van vogels, vissen en kikkers. Ondanks afgesloten bushaltes bij start en finish biedt deze etappe een afwisselende mix van natuur, geschiedenis en avontuur, ideaal voor natuurliefhebbers en wandelaars die het Brabantse landschap in al zijn facetten willen ervaren. Lees meer…
Vanaf Luyksgestel naar Bladel loopt de wandeling door de Kempen over onverharde bospaden, langs de Zoeferloop en het bosgebied van de Bergeyksche Stukken, waar je wilde bloemen zoals de gevlekte orchis en bestuivende insecten kunt bewonderen en kruist zo nu en dan ruiters en crossmotoren. Onderweg passeer je historische plekken zoals Bakkerijmuseum De Grenswachter, landgoederen als Ten Vorsel en traditionele langgevelboerderijen in Groot Terkooijen, terwijl koeien op de Cartierheide het landschap onderhouden. De route eindigt bij Bladel, met een blik op Luchtwachttoren 8C1, een overblijfsel van de Koude Oorlog en biedt zo een afwisselende mix van natuur, cultuur en geschiedenis, vol verrassende ontmoetingen en karakteristieke verhalen. Lees meer…
Van Bladel naar Lage Mierde loopt de etappe door het hart van de Brabantse Kempen, langs historische dorpen zoals Hulsel, door natuurgebieden als de Neterselse Heide, Het Goor en landgoed De Utrecht en biedt onderweg prachtige flora en fauna, waaronder struikheide, veenpluis, Grote Bonte Specht en rietgors. Je passeert interessante locaties zoals Villa Bleijenburgh, een mountainbikeparcours, de Flaestoren met uitzicht over vennen en bossen en ervaart de rijke beekdallandschappen van de regio. Ondanks vertragingen en een beperkte busdienst op zondag, maakt de combinatie van cultuur, natuur en uitgestrekte heide- en bosgebieden deze etappe tot een gevarieerde en boeiende wandeling. Lees meer…
De etappe van Lage Mierde naar Hilvarenbeek voert door een gevarieerd landschap van bossen, heidevelden, beekdalen en historische plekken, waarbij onderweg kleurrijke padden zoals vliegenzwammen, kunstwerken zoals de “Baadster in Broekeling” en eeuwenoude bijenschansen opvallen. Langs de Tuldensedijk en de heide van Popschot ervaar je het samenspel van natuurbeheer en traditie, terwijl de rivier de Aa, het reuzenbankje bij de Roovertse Bergen en kleine flora zoals het bloeiende vlasbekje de route levendig maken. De wandeling volgt deels de Belgische grens en eindigt in Hilvarenbeek, waarbij natuur, cultuur en lokale bewoners elkaar afwisselen en de etappe een rustige, sfeervolle en verrassend afwisselende beleving biedt. Lees meer…
Etappe 12 van Hilvarenbeek naar Oisterwijk leidt langs het kronkelende Spruitenstroompje door De Gooren en de Hakvoortsche Weitjes, met eeuwenoude houtwallen, herstelde singels en hooilandpercelen die het Brabantse boerenlandschap bewaren, waarna het pad verder gaat langs bospercelen, het Wilhelminakanaal, de Kerkeindse Heide en de Duurzaamheidsvallei, met onderweg ontmoetingen met groene kikkers en herfstige paddenstoelen en eindigt bij Oisterwijk langs de kapel Onze Lieve Vrouw van de Vrede, de Reusel, het Rietven en het geografische middelpunt van Brabant, waarbij het geheel een sfeervolle, rustige wandeling biedt door natuur, cultuurhistorie en waterbeheer en de seizoenen van het Vennenpad op een prachtige manier afrondt. Lees meer…
Conclusie: Waarom het Brabants Vennenpad?
Het pad combineert natuur, historie en Brabantse charme op een unieke manier. Of je nu van stilte in de bossen houdt, vogels en libellen wilt spotten, kastelen wilt bekijken of een dag vol afwisselende landschappen wilt beleven, het Brabants Vennenpad biedt het allemaal. Het is toegankelijk voor wandelaars van verschillende niveaus en je kunt het in losse etappes of als lange wandelvakantie lopen. Voor wie het Brabantse landschap écht wil ervaren, is dit pad een aanrader.
Het was een mooi herfstdag toen ik begon aan etappe twaalf van het Brabants Vennenpad begon. Etappe 12 is de laatste etappe van het Brabants Vennepad, je komt weer uit op het beginput. De lucht was fris, je zag een klein zonnetje achter de wolken en de geur van de herfst hing nog in de lucht. Al snel liet ik het dorp Hilvarenbeek achter me en liep ik het beekdal in van het Spruitenstroompje, een klein kronkelend water dat zich tussen graslanden en houtwallen een weg baant door het Brabantse landschap.
Wandelen langs het Spruitenstroompje
Het Spruitenstroompje is zo’n beek die zich niet laat haasten. De stroomsnelheid is laag, minder dan een halve meter per seconde. Hier zie je hoe het water zich nog vrij mag bewegen, traag en eigenzinnig. Het pad volgt haar bochten door De Gooren, een gebied dat eeuwen geleden werd ontgonnen toen boeren de beekdalbossen kapten om een grasland te maken voor hun vee. De kavels waren lang en smal, met heggen en houtwallen als natuurlijke grenzen. Tussen die houtwallen liep ik met het gevoel alsof ik een paar eeuwen terug in de tijd stapte. Veel van wat elders in Brabant verloren ging, bleef hier behouden. In 2019 werd de oude structuur van bomen hersteld: singels van els, fladderiep, linde en zoete kers werden opnieuw aangeplant. Door de doodlopende weggetjes met elkaar te verbinden, is hier een landschap ontstaan dat niet alleen leeft, maar ook vertelt.
De Gooren en de Hakvoortsche Weitjes
In het dal van het Spruitenstroompje liggen de Hakvoortsche Weitjes, waar de hooilandpercelen nog steeds goed zichtbaar zijn. Ze liggen nog altijd loodrecht op de beek, precies zoals vroeger. Hier zie je het werk van generaties boeren die het water beheersten zonder het te dwingen. Tussen de houtkanten zingt de wind zacht door het gras en langs het water glinstert de zon als een belofte van rust. Vanuit De Gooren wandelde ik verder, langs kleine bospercelen waar koeien in de verte graasden. Bij restaurant De Eksterhoeve was het stil, de deuren waren op dat moment gesloten, alleen het geluid van vogels en het ruisen van bomen was er te horen.
Langs het Wilhelminakanaal en de Kerkeindse Heide
Bij de Biestsestraat bereikte ik het Wilhelminakanaal. Precies op het moment dat ik er overstak, ging de brug open. Een boot met graafmachines voer langzaam voorbij. Het was een mooi contrast tussen oud en nieuw, tussen beekherstel en industrieel watergebruik. Aan de overkant lag het terrein van Beekse Bergen. Daarna ging het pad rechtdoor langs het kanaal, waarna je daarna over de Kerkeindse Heide ging. Hier sprong een groene kikker vlak voor mijn voeten weg, alsof hij me even wilde groeten. De natuur had haar eigen humor vandaag.
Naar Heukelom en de Duurzaamheidsvallei
Na het kruisen van de A58 met zijn vrachtwagens en parkeerplaats dook ik weer het bos in. De overgang van asfalt naar zandpad voelde als een verademing. In de Duurzaamheidsvallei liep ik tussen hekken aan beide zijdes, een jong bos dat zich langzaam ontwikkelt. Over de Hoevenseweg kwam ik bij het Heukelommetje, een charmant pad met een hangbrug over het water. Hier hing de herfst in de lucht: nat hout, afgevallen blad, stilte met een vleugje melancholie. Langs de Laag Heukelomseweg stond Café Mie Pieters, maar ook dat was gesloten op het moment dat ik er langs liep.
De laatste kilometers naar Oisterwijk
De route voerde verder richting het Schaapsven, waar de spiegeling van het water bijna perfect was. Aan de rand van het bos stonden paddenstoelen: een grote stinkzwam, honingzwammen en de oranje gloed van een valse hanenkam. Het was alsof de natuur nog één keer wilde laten zien dat ze de herfst omarmt. Vlak bij Oisterwijk passeerde ik de kapel Onze Lieve Vrouw van de Vrede, ook wel de Ave Maria Kapel genoemd. Een kleine plek van devotie en stilte, omringd door bomen. Even later liep ik langs de Reusel en het Rietven en kwam ik bij het geografische middelpunt van Brabant bij de Oude Hondsberg. De grondwatermeter stond laag, een teken van de droge maanden die eraan voorafgingen. De laatste meters gingen vanzelf. Het einde was bereikt toen ik bij Groot Speijck aankwam, het bezoekerscentrum bij de Oisterwijkse Bossen en Vennen. Ik herkende het direct van een jaar geleden. Het Vennenpad was het afgelopen jaar een mooi avontuur door de winter, lente, zomer en nu eindigden in de herfst.
Conclusie
Etappe twaalf was een reis door tijd en landschap. Van oude beemden en traag stromende beken tot modern waterbeheer en jonge bossen. Het voelde alsof Brabant hier ademt in zijn eigen tempo. De stilte, de geur van natte aarde en het geritsel van bladeren maakten deze dag tot een herinnering om te bewaren.
De elfde etappe van het Brabants Vennenpad voert me van Lage Mierde naar Hilvarenbeek – een route vol afwisseling tussen bossen, heide, beekdalen en kunstwerken in het landschap. Het is een rustige en verrassend gevarieerde wandeling met typische Brabantse charme.
Heenreis
De reis ernaartoe verloopt niet helemaal vlekkeloos. Door werkzaamheden rijden er tussen ’s-Hertogenbosch en Tilburg geen treinen. De vervangbus heeft bovendien een kwartier vertraging, waardoor ik bus 143 richting Reusel via Hilvarenbeek net mis. Deze lijn rijdt van maandag tot en met zaterdag slechts één keer per uur, dus dat betekent even geduld. Ik stap uiteindelijk uit bij halte “Lage Mierde, Wellenseind”, vlak bij TopPark – Resort De Brabantse Kempen. Hier kun je een stukje om het park heen wandelen of erdoorheen steken. Zo kom ik weer uit bij het punt waar ik de vorige etappe ben geëindigd.
Vliegenzwam
Onderweg stuit ik op een prachtige vliegenzwam. Waar er vorig jaar bijna geen te zien waren, staan ze dit jaar weer volop te pronken in het bos. Tussen het mos groeit ook het kleverig koraalzwammetje, een feloranje schimmel die het bos extra kleur geeft – een teken dat de herfst nu echt is begonnen.
Tuldensedijk
Langs de Tuldensedijk kom ik twee ruiters tegen die rustig oversteken, terwijl in de verte koeien staan te grazen. De stilte wordt alleen doorbroken door het geluid van hoeven op de zandweg. Het landschap is hier open, met afwisselend weilanden en stukjes bos, typisch voor deze streek.
Baadster in Broekeling
Niet veel later duikt er iets bijzonders op: een kunstwerk genaamd “Baadster in Broekeling”. Het stelt een badende vrouw voor, die zich onbespied te water laat. Een verrassend en bijna poëtisch tafereel midden in de natuur.
Bijenschans Broekeling
De route voert verder naar Broekeling, een gebied met een rijke geschiedenis. Het was vroeger een geïsoleerd stukje land met beemden (een waterrijk grasland) en turfvelden, waar twee beekjes samenkomen. In de dertiende eeuw hoorde het bij de Tulderhoeve, een ontginningsboerderij (om van woeste grond landbouw te maken) van de Norbertijnen.
In de jaren ’30 liet eigenaar Van Puijenbroek hier een stuw bouwen om de waterstand te verhogen en zo een kunstmatig ven te creëren – aantrekkelijk voor eenden en de jacht. Tegenwoordig maakt Broekeling deel uit van Landgoed De Utrecht, dat wordt beheerd door ASR Verzekeringen.
Naast het ven ligt de Bijenschans, een historisch terrein waar vroeger wel 800 bijenkorven stonden. De korven stonden beschut tussen zandwallen en stekelstruiken – bescherming tegen wind, zon en dieven. Een stukje levende geschiedenis midden in het groen.
Popschot
Op de heide van Popschot is het een levendig tafereel: mannen met bosmaaiers verwijderen jonge boompjes om de heide open te houden, terwijl een herder met zijn schapen langzaam voorbij trekt. Een mooi voorbeeld van hoe natuurbeheer en traditie hier samenkomen.
Langs de grens
Even verderop loopt de route langs de Belgische grens, bij het buurtschap Roovert. De grenslijn slingert door het landschap, nauwelijks zichtbaar maar toch voelbaar – het idee dat je letterlijk op de rand van twee landen loopt, geeft deze etappe iets bijzonders.
Langs rivier de Aa en Gorp
Richting Gorp volg ik de rivier de Aa, die rustig tussen de eiken door kronkelt. De bomen staan in volle herfsttooi, met oranje en gele tinten die het bos laten gloeien. In het gras ontdek ik zelfs nog een vlasbekje, dat begin oktober verrassend genoeg nog in bloei staat. Een klein maar vrolijk detail aan het einde van de zomer.
Reuzenbankje bij de Roovertse Bergen
Bij de Roovertse Bergen staat een reuzenbankje – een opvallend object dat uitnodigt om even te rusten en te genieten van het uitzicht. Vlakbij is ook een speelbos, wat deze plek een leuke tussenstop maakt voor gezinnen met kinderen.
Aardappelrooier en terug naar Hilvarenbeek
Langs de Heistraat kom ik een aardappelrooier tegen die druk bezig is op het veld. Niet veel later bereik ik Hilvarenbeek, waar de kerktoren trots boven het dorp uitsteekt. Een mooi eindpunt van deze etappe. Vanaf hier pak ik de bus terug, tevreden na een goede wandeldag.
Conclusie
Etappe 11 van het Brabants Vennenpad is een rustige, sfeervolle route met veel variatie: bossen, beekdalen, kunst, geschiedenis en natuurbeheer wisselen elkaar af. Ondanks de moeizame heenreis was het een dag vol mooie ontdekkingen.
