Een zonnige dag, een verdwenen bushalte, eeuwenoude vennen en een hangbrug over de Dommel, welkom op etappe 8 van het Brabants Vennenpad. Deze wandeling voert je van het Brabantse Valkenswaard naar het grensdorpje Luyksgestel. Een etappe vol historie, natuurpracht en verrassingen onderweg.

Een chaotisch begin: bushaltes zonder halte

De dag begint in Eindhoven, waar ik Hermes buslijn 318 pak richting Luyksgestel. Mijn plan: uitstappen in Valkenswaard. Wat volgt, voelt bijna als een sketch. De buschauffeur rijdt dwars door Valkenswaard heen en roept keurig alle inmiddels geschrapte haltes om… alsof ze er nog zijn. “Ja, dat is al vier maanden zo,” zegt hij laconiek. “De gewoonste zaak van de wereld.” Dus stap ik een halte na Valkenswaard uit, en begin ik de wandeling met een geïmproviseerde aanlooproute.

De Malpie – wandelen door duizenden jaren geschiedenis

Al snel laat ik het gedoe met de bus achter me en duik ik de natuur in: de Malpie, een bijzonder gebied langs de Dommel. Hier wandel je niet alleen door bossen en langs vennen, maar ook letterlijk over de sporen van de eerste bewoners van deze streek.

Zo’n 6.000 jaar geleden vestigden zich hier jagers en verzamelaars. De heuvel die nu bekend staat als de Malpiebèrg bood veiligheid en uitzicht. Archeologen vonden er vuurstenen werktuigen, potten, en resten van houten hutten. De ‘berg’ zelf is een zandduin van slechts zes meter hoog, ontstaan na de laatste ijstijd. Vanaf hier heb je een prachtig uitzicht over het Groot Malpie ven.

Zeldzaam leven in een uniek ecosysteem

In de vennen van de Malpie, zoals het Groot Malpie ven en de Vaarvennen, groeien zeldzame planten als veenpluis met z’n lange witte pluis. Deze vennen zijn ontstaan uit laagtes in de zandgronden, gevormd door verstuivingen zo’n tienduizend jaar geleden. Ze worden gevoed door voedselarm grondwater, wat een ideale leefomgeving creëert voor zeldzame planten en dieren.

Ik zie een hommel bramen bestuiven en even later poseren er twee Weidebeekjuffers voor mij in het hoge gras. Langs de Dommel passeer ik een sluis met een kanoglijgoot wat handig voor de kanovaarders maar minder handig voor de fietsers die hun fietsen erover moeten tillen. Even verderop zie ik een kano-opstapplaats.

Van Borkel tot Plateaux-Hageven

Langs de route passeer ik het dorpje Borkel, met zicht op de Sint-Servatiuskerk. Via een hangbrug steek ik de Dommel over en bereik ik Natuurpark Plateaux-Hageven. Hier heeft de bosbeheerder Natuurmonumenten landschapsherstel verricht: landbouwgrond werd teruggegeven aan de natuur, oude vennen werden uitgegraven en met behulp van Galloway-koeien wordt het gebied open gehouden.

Grenspaal 185 markeert het moment waarop ik Nederland binnenwandel, omdat ik net ongemerkt even in België ben geweest. Hier zie ik nog een groene kikker, een heideringelrups en een bruine korenbout – een waar paradijs voor natuurfotografen.

De Liskes vijvers – vis, vogels en waterbeheer

In het gebied van de Liskes vijvers, ooit aangelegd voor viskweek, is een ingenieus watersysteem in ere hersteld. De vijvers fungeren nu niet alleen als natuurgebied, maar ook als waterbuffer. Bittervoorns, zwanenmossels, bruine kikkers en talloze insecten maken het tot een waterbuffet voor vogels als de roerdomp en de woudaap. De insecten worden gegeten door de vogels.

Eindpunt: Luyksgestel, zonder halte, maar met zon

Na ruim 30 kilometer wandelen bereik ik Luyksgestel. Verrassing: ook hier zijn alle bushaltes afgesloten vanwege werkzaamheden. Bij de kerk is gelukkig een tijdelijke halte. De reisplanner-apps geven geen info, kennelijk is dat bij Hermes/Transdev gebruikelijk. Een chauffeur van een bus in tegenovergestelde richting vertelt me uiteindelijk dat lijn 318 “iets verderop keert” en dan weer terugrijdt naar Eindhoven. Prima. Het is zonnig, dus ik zit even op de grond te wachten. Hier wordt ik nog aangesproken door een Belgische vrouw die op zoek is naar de Plus Supermarkt, ik had iets verderop een omleidingsbordje gezien dus heb ik haar daar op gewezen.

Conclusie

Etappe 8 van het Brabants Vennenpad van Valkenswaard naar Luyksgestel is een wandeling vol contrasten: van busperikelen tot prehistorische sporen, van het stille water van de Malpievennen tot het levendige Natuurpark Plateaux-Hageven. Onderweg loop je langs kano-opstapplaatsen, eeuwenoude kerkjes, zeldzame planten en insecten en word je herinnerd aan hoe het landschap zich in duizenden jaren heeft gevormd én hersteld. Een aanrader voor wie van natuur, historie en een vleugje avontuur houdt.

← Vorige etappe – Volgende etappe →

In de serie van het Brabants Vennenpad gebruik ik de etappeverdeling van Wandelnet. Zie de overzichtspagina: Brabants Vennenpad voor de andere wandelingen uit deze serie