Op deze zonnige, winterse dag, waarop de temperatuur net boven het vriespunt uitkomt, wandel ik door het Brabantse land. Het land van vennen, bossen en boerderijen, waar Van Gogh ooit woonde. Door de vorst is de modder bevroren, wat het lopen makkelijker maakt. Onderweg kom ik door verschillende natuurgebieden en eindig ik bij de Hefbrug in Son en Breugel.

Gemeente

Deze etappe begint bij het voormalige gemeentehuis van Sint-Oedenrode, dat door de gemeentelijke herindeling nog maar beperkt wordt gebruikt. De gemeente is samengevoegd met een aantal buurgemeenten en heet nu Meierijstad, vernoemd naar de Meierij van ‘s-Hertogenbosch. Dit gebied staat bekend om zijn populierenlandschap, ontstaan door een middeleeuws recht, ingesteld door de hertogen van Brabant. Hierdoor mochten grondeigenaren bomen planten in de berm voor hun perceel langs de openbare weg.

Sint-Martinuskerk

Langs de route ligt de Sint-Martinuskerk, waar een groot bord staat met de carnavalsnaam “Ik hou van Papgat”. De route loopt achter de kerk langs, maar door werkzaamheden is deze weg afgesloten. Een alternatieve route ontbreekt, waardoor ik via het kerkhof van de Sint-Martinuskerk loop. Dit loopt echter dood. 😉 (knipoog) Zo kom ik langs de Calvarieberg, aangelegd in 1909, met beelden van Hendrik van der Geld en anderen. De berg is opgebouwd uit baksteen en bedekt met cement en is een rijksmonument. Met een omweg langs de Markt kom ik weer op de juiste route.

Markt

Op de Markt staat een gedenksteen ter herinnering aan de Eerste Wereldoorlog. Deze steen is geplaatst als dankbare herinnering aan het gastvrije 2e Regiment Huzaren. De inwoners van Sint-Oedenrode boden hen onderdak van 28 juni 1916 tot 20 januari 1919, tijdens de mobilisatie van het Nederlandse leger.

Knoptoren Eerschot

Via de Dommel kom je bij de Knoptoren in Eerschot, een wijk van Sint-Oedenrode. De kerk wordt nog steeds zo genoemd, ook al is de toren zijn kenmerkende knop kwijt sinds de storm van 9 november 1800. Je wandelt onder de A50 door en komt in het buitengebied, waar het ijs op de sloten ligt en de hazelaar al begint te bloeien.

Moerkuilen & Dommelbeemden

Het natuurgebied de Moerkuilen is ontstaan door veenwinning. De diepe, visrijke plassen trekken veel watervogels aan. De route volgt het Everse Akkerpad, dat door een oud akkerbouwgebied loopt, waar in de jaren ’70 (van de vorige eeuw) sporen van prehistorische bewoning zijn gevonden. Het landschap wisselt af tussen waterpartijen en bossen.

Hazenputten

Tijdens de lunch zie ik een vader met zijn zoontje langzaam een heuvel op fietsen. Het jongetje kan nauwelijks op zijn fiets blijven zitten en raakt met zijn voeten de grond niet. Zijn vader helpt hem geduldig omhoog.

Vroeger bestond het gebied van de Hazenputten voornamelijk uit zandverstuivingen en heide. Boeren aan de randen hadden veel last van stuifzand, waardoor hun akkers werden bedreigd. Om dit tegen te gaan, besloot men de stuifzanden te bebossen. In die tijd werden vooral naaldbomen geplant.

Iets verderop ligt een drassig stuk waar takken zijn neergelegd als een soort brug. Een stel probeert over te steken. Hij is al bijna aan de overkant, maar zij heeft moeite en vraagt om zijn hand. Hij weigert, mompelt iets over “niet stevig staan” en loopt door. Zij moppert: “Wie heeft deze route uitgekozen?” Ik groet hen vriendelijk, maar krijg nog een valse blik toegeworpen. Gelukkig geniet ik volop van deze mooie dag.

Verderop steek je via enkele asfaltwegen door naar de oevers van de Dommel, waar je een prachtig uitzicht hebt op de rivier. Het heldere winterweer zorgt voor mooie weerspiegelingen op het water.

Tussen bos en ven

In de overgang van bos naar vennen komen veel verschillende planten en dieren voor. Door op sommige plekken bomen te verwijderen, ontstaat een gevarieerdere bosrand met struiken, die als natuurlijke overgang dienen. Schotse hooglanders helpen dit proces door hun graasgedrag. Aan de randen van de vennen worden berken en grove dennen verwijderd, zodat er meer zonlicht op de bodem komt en veenmos kan groeien. Hierdoor profiteren planten als veenpluis en lavendelheide, evenals vele insecten.

Boerder-ei-tje

Langs de weg worden verschillende streekproducten verkocht. Eén bord met de woordgrap: Boerder-ei-tje tovert een glimlach op mijn gezicht.

US Military Cemetery Son

Verderop kom ik langs een voormalige begraafplaats. De US Military Cemetery Son werd op 19 september 1944 aangelegd tijdens Operatie Market Garden, bij boerderij “Waterhoef” in Wolfswinkel. Hier lagen 411 Amerikanen, 48 Britten, 1 Canadees en enkele honderden Duitsers begraven. De lokale bevolking adopteerde de graven en legde bloemen. Na herdenkingen tot 1948 werd de begraafplaats op 30 mei 1949 opgeheven. De meeste doden werden herbegraven in de VS of op de militaire begraafplaats in Margraten. De grond kreeg daarna weer een agrarische bestemming.

Thermen & Dommel

Langs de route ligt een wellnesscentrum. Bij de rivieroevers van de Dommel zie ik dat het water deels bevroren is.

Hertenkamp Son

In Son en Breugel passeer ik het Hertenkamp, een kleine kinderboerderij.

Sint-Genovevakerk

De Sint-Genovevakerk in Breugel, een gotische kerk uit de 15e eeuw, is een rijksmonument. Van 1648 tot 1799 was ze protestants, daarna raakte ze in verval. In 1800 waaide de torenspits eraf; een lagere werd in 1821 geplaatst. Het dwarspand, gesloopt in 1822, werd in 1960 herbouwd tijdens een restauratie. In 1893 kwamen er glas-in-loodramen bij en in 1978 volgde een verbouwing.

Het Wilhelminakanaal

Het laatste deel van de route loopt langs het Wilhelminakanaal en eindigt bij de Hefbrug van Son. Dit kanaal werd op 23 april 1923 zonder veel ceremonie geopend voor scheepvaart. Hoewel de hefbrug het dorp regelmatig tot stilstand bracht, betekende het kanaal ook vooruitgang voor Son.

Conclusie

Deze etappe van het Brabants Vennenpad biedt een afwisselende wandeling door historische dorpen, prachtige natuurgebieden en langs culturele bezienswaardigheden. Van de Sint-Martinuskerk en de Knoptoren tot de Hazenputten en de oevers van de Dommel, de route zit vol verrassingen. Met een mix van geschiedenis, natuur en ontmoetingen onderweg is het een boeiende tocht die de diversiteit van het Brabantse landschap mooi in beeld brengt.

← Vorige etappe – Volgende etappe →

In de serie van het Brabants Vennenpad gebruik ik de etappeverdeling van Wandelnet. Zie de overzichtspagina: Brabants Vennenpad voor de andere wandelingen uit deze serie