Zo begint deze etappe in de vroege ochtend waar ik Vierhouten uit loop. Het is er al best wel druk voor buiten het seizoen. Bij Herberg Tante Sjaan zit het hele terras al vol. Inmiddels ben ik al een heel stuk bezig met het Veluwe Zwerfpad en waardeer elke etappe. Deze route heeft geen behoefte aan spektakel. De kracht zit juist in de rust, de ruimte en de verhalen die onderweg langzaam boven komen drijven.
In de voetsporen van schilders
Niet ver buiten het dorp kom ik langs pension Vierhouten. Begin twintigste eeuw verbleven hier de Haagse schilders Herman van der Weele, Pieter ter Meulen en Willem Steelink. Vrienden, kunstenaars en liefhebbers van het Veluwse landschap. Voor- en najaar trokken ze hierheen om de heide, schaapskuddes en bossen vast te leggen op doek.
Terwijl ik verder wandel, snap ik meteen waarom. De route voert eerst langs weilanden en daarna langzaam het bos in. Lange brede paden, omringd door stilte. Het bordje “Stiltegebied” blijkt geen loze waarschuwing. Urenlang kom ik vrijwel niemand tegen. Alleen vogelgeluiden, het zachte geritsel van bomen en mijn eigen voetstappen.
Ik probeer me voor te stellen hoe die schilders hier ooit liepen, zoekend naar het perfecte licht of een mooie compositie. Veel lijkt sinds die tijd nauwelijks veranderd.
Grote rookpluim onderweg
Onderweg speelde zich in de verte nog iets opmerkelijks af. Al uren eerder zag ik ergens aan de horizon een enorme rookpluim opstijgen boven de Veluwe, maar pas veel later verscheen er een NL-Alert op mijn telefoon. Er woedde een grote natuurbrand op het militaire oefenterrein bij ’t Harde. Zelfs hier, op afstand van de brand, hing af en toe een lichte brandlucht in de lucht. Het voelde vreemd: terwijl ik door stille bossen en langs heidevelden wandelde, waren brandweerhelikopters elders bezig een uitslaande natuurbrand onder controle te krijgen. Dat contrast maakte deze etappe ergens ook extra bijzonder.
Heide die nog moet ontwaken
De eerste heidevelden verschijnen langs het pad. Midden mei is alleen nog wat vroeg voor de bekende paarse explosie waar de Veluwe zo beroemd om is. Ik buk af en toe even om te kijken of er al iets bloeit. In de verte staan grove dennen, een paar eiken en verspreide berkjes. Het landschap oogt leeg, maar nooit kaal.
Een plek waar geschiedenis blijft hangen
Die stilte krijgt onderweg ineens een andere lading. In deze bossen lag tijdens de Tweede Wereldoorlog een groot onderduikerskamp verborgen. Bijna honderd mensen zaten hier verstopt: joodse gezinnen, studenten en zelfs Britse piloten. Negen hutten lagen half ondergronds verscholen tussen de bomen. Er was een waterpomp, gekookt werd op butagas omdat open vuur te gevaarlijk was. Ik blijf even staan bij de plek van het voormalige kamp. Het is vreemd hoe snel je verbeelding begint te werken op zo’n plek. Je ziet haast voor je hoe mensen hier fluisterend leefden. Hoe iedere tak die kraakte spanning kon veroorzaken. In 1944 ging het mis. Tijdens een jachtpartij ontdekten twee SS’ers activiteit in het bos. Uiteindelijk werd het kamp omsingeld door zo’n honderd man. De onderduikers waren op tijd gevlucht, maar later werden alsnog negen mensen opgepakt en gefusilleerd, onder wie een jongen van zes jaar oud. Bij de gedenksteen lees ik de namen en de tekst over “tante Cor” en “opa Bakker”, de initiatiefnemers van het kamp. Opa Bakker zelf stierf voor het vuurpeloton. Het zijn van die momenten waarop wandelen even meer wordt dan alleen kilometers maken.
Eindeloze bospaden
Na deze indrukwekkende plek gaat de route verder door de bossen van Kroondomein Het Loo. Mooie bossen, zonder twijfel. Maar eerlijk is eerlijk: na verloop van tijd beginnen de lange rechte paden ook wat eentonig te voelen. Alsof je op een lopende band wandelt die nooit ophoudt. Een klein gehuchtje (Gortel) onderweg brengt gelukkig weer wat leven in de brouwerij.
Vogelhuisjes en een kasteel als slotstuk
Langzaam verandert het landschap. Het strakke bospad gaat over in zandwegen langs maisakkers en weilanden. Er verschijnen huizen aan de rand van het bos. Bij één woning hangen overal creatieve vogelhuisjes in de tuin (Net buiten Vaassen). Zo’n detail dat je wandeling ineens weer karakter geeft. Even verder passeer ik een rustpunt met koffie, thee en ranja. Eigenlijk perfect om nog even neer te ploffen, maar Vaassen ligt inmiddels al bijna binnen handbereik. Dan volgt nog een prachtig slotakkoord.
Kasteel Cannenburch
Tussen de bomen verschijnt ineens Kasteel Cannenburch. Eerst voorzichtig zichtbaar, daarna in volle glorie: de zestiende-eeuwse waterburcht weerspiegelt prachtig in de vijver ervoor. Het pad met scheefstaande knotwilgen richting het kasteel voelt bijna schilderachtig aan.
Conclusie
Etappe 11 bleek uiteindelijk precies wat ik zoek in een wandeling: rust, geschiedenis, natuur en onderweg genoeg kleine details die je bijblijven. Geen spectaculaire bergetappes of dramatische uitzichten, maar juist die typisch Veluwse sfeer die langzaam onder je huid kruipt.
In de serie van het Veluwe Zwerfpad gebruik ik de etappeverdeling van Wandelnet. Zie de overzichtspagina: Veluwe Zwerfpad voor de andere wandelingen uit deze serie
