De 21e etappe van het Pieterpad voert je van Swolgen naar Venlo, een route vol verrassingen en afwisseling. Van historische dorpskerken en uitgestrekte heidevelden tot veenmoerassen met loslopende pony’s en verborgen boerenschansen uit de Tachtigjarige Oorlog; het landschap vertelt hier zijn eigen verhalen. Onderweg ontmoet je bijzondere mensen, wandel je door eeuwenoude natuur en ontdek je verborgen parels. Maar de tocht brengt ook onverwachte uitdagingen: modderige paden, overwoekerde kassen, en een omleiding die altijd op de loer ligt. Wat zou deze dag nog meer in petto hebben?
Swolgen
In Swolgen begint deze etappe in het centrum van het dorpje met ongeveer 1300 inwoners. De Sint Lambertuskerk stamt uit het begin van de 13e eeuw. In het centrum staat een groot bord bij de opvanglocatie voor Oekraïners; de oude basisschool wordt hier nu voor gebruikt.
Swolgenderheide
Vanuit het dorp kom je aan in een heidegebied en wandel je langs de rivier de Boabel.
Schuitwater
In het gebied van Schuitwater heeft Staatsbosbeheer pony’s losgelaten. Deze pony’s zorgen voor kale plekken waar bijvoorbeeld mossen kunnen groeien. Er is een overgang van heuvels met heide naar een laaggelegen gebied met veel water. Dit jaar heeft het veel geregend, dus staat het grondwater nog erg hoog, en is het plaatselijk modderig.
Op de vlonder van de Broekhuizer Molenbeek spreek ik twee dames uit de Bollenstreek die hier korte wandelingen maken. Ze hadden geen wandelschoenen aan en waren verrast door de modder. Al vond ik het best meevallen, maar ik kan me voorstellen dat het water in de winter hier veel hoger staat. Vanaf de vlonder heb je een mooi uitzicht over de beek en het water. De zon schijnt en het is een mooie dag.
Het Schuitwater is een erfenis van de Maas, die hier tot in de laatste ijstijd haar stroombed had. Nadat de Maas zich verplaatste naar haar huidige bedding, zo’n 3 kilometer verderop, liepen de achtergebleven geulen langzaam vol met plantenresten en werden veenmoerassen. Eeuwenlang gebruikten turfgravers het veen uit de geulen als brandstof. Zo ontstonden de karakteristieke waterplassen. De naam ‘Schuitwater’ is te danken aan de schuitjes die turfgravers bij het uitgraven gebruikten.
Het gebied is erg gevoelig voor hoogwater, dus de kans op een omleiding is hier groot. Nu kon je er nog wel doorkomen.
Afrikaantjes
Langs de route kom ik een veld met Afrikaantjes tegen. Deze oranje-bruine bloemen worden van augustus tot oktober gebruikt om de grond te ‘ontsmetten’. Ze bestrijden aaltjes die wortels van planten zoals aardappelen, lelies en rozen aantasten. Hun wortels verspreiden een stof die de aaltjes doodt. Na drie maanden bloei worden de planten ondergeploegd als groenbemester.
Buurtkapel Houthuizen
Zo kom je langs een klein kapelletje, de Heilige-Familiekapel of Houthuizerkapelke, gebouwd na de Tweede Wereldoorlog door lokale bewoners als dank dat er in de buurt geen oorlogsslachtoffers vielen. Verder valt het op dat er veel kaarsen branden binnen.
Langs het dorpje Lottum hoor je verhalen over een steen halverwege Lottum en Grubbenvorst met daarop in dialect aan beide kanten een tekst die impliceert dat de bewoners aan de andere kant gek zijn. Dit is een lokale grap waarbij men iets geks toeschrijft aan Lottum.
Kaldenbroek
Dit 43 hectare grote gebied tussen Lottum en Grubbenvorst ligt in een oude Maasbocht en bestaat uit natte leemgronden met elzenbroekbossen (bos dat in een drassig gebied staat) en natte hooilanden die in het voorjaar geel en paars kleuren van bloemen. De Molenbeek van Lottum bepaalt het landschap met graslanden, poelen en moerasbosjes. Onderweg kom je langs historische plekken zoals Huys Kaldenbroek en de Houthuizer Molen. Ook is er een verborgen boerenschans uit de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648), waar dorpelingen zich beschermden tegen plunderende bendes. De contouren van deze schans zijn nog zichtbaar.
Huys Kaldenbroek is een 16e-eeuws monument gelegen in de natte hooilanden en elzenbroekbossen van de Maasmeander bij Lottum. Ooit een lusthof uit de 14e eeuw, werd het later een kasteel en vervolgens een boerenbedrijf vanaf de 19e eeuw. De gracht werd gedempt en bijgebouwen, zoals de schaapskooi die nu een horecagelegenheid is, bleven behouden. Door de vele verbouwingen en gebruik van verschillende materialen heeft de gevel van het Huys nu een karakteristieke ‘lappendeken’-uitstraling.
Ik sprak iemand die vertelde dat de huidige uitbater van het restaurant begin september stopt en dat er een nieuwe eigenaar komt. De bezoekers vinden het jammer, maar gezien de hoge leeftijd van de uitbater was het onvermijdelijk. Mensen uit de omgeving kwamen hier graag voor een kopje koffie.
Grubbenvorst
Via het landgoed kom je aan in het dorpje Grubbenvorst. In dit dorp had ik een logeeradres geregeld. Bij een local kon ik een nachtje blijven slapen en om de volgende ochtend de reis verder te vervolgen. We zijn samen in de avond nog even naar het centrum geweest om naar Clevers een ijsje te halen. Of zoals ze het in het dorp even naar Theo, de oprichter en oud-eigenaar van deze ijszaak. Hij heeft deze ijszaak-keten uitgebreid van de eerste vestiging in Grubbenvorst naar meer dan 50 winkels die hun ijs verkopen. Zo kwam de moeder van Theo ook nog langs en wordt de ijszaak gewaardeerd door de lokale inwoners. Tijdens het bestellen sprak ik een dame die voor haar hele familie ijs had besteld en dit thuis ging opeten.
Veerpont
De volgende ochtend, na een lekker ontbijt, vervolgde ik mijn reis. De route gaat verder aan de overkant van de Maas. De veerpont vaart vanaf 9 uur op zondag en was al druk bezig om mensen over te zetten.
Zo wandel je aan de andere kant van de Maas eerst een stuk over een weg en later over een zandpad langs de rivier. Ik spotte er nog vlinders en een weidebeekjuffer.
Kapel van Genooi
Iets verderop wandel je iets meer landinwaarts, langs verlaten kassen die helemaal zijn overwoekerd. Dus ik dacht waarom hebben ze dit nu zo bedacht. Verderop staat de Kapel van Genooi, zo groot als een kleine kerk met prachtig glas-in-lood.
Océ-weerd
Hier ligt een natuurgebied, onderdeel van het Maascorridor-plan. Door samenwerking van verschillende partijen wordt langs de Maas ruimte gegeven aan wind, water en grote grazers om zich tot een gevarieerd natuurgebied te ontwikkelen. Het doel is om 25 km aaneengesloten natuur te realiseren, waar zowel de natuur als de lokale gemeenschap van profiteren.
Venlo
Langs de maaskade wandel je Venlo in. Tussen de oude gebouwen door en langs mooie kerken. Zo kom ik in Venlo een bijzondere supermarkt tegen die volledig in het Duits is uitgevoerd, tot aan de prijskaartjes toe. Zo is 2 Brüder volgens een beveiliger daar Duits omdat ze bijna alleen maar Duitse klanten hebben en zo af toe komt er een verdwaalde Nederlander langs.
Station Venlo
Wist je dat het oudste tankstation van Nederland in Venlo ligt? Het pand uit 1933, naast het Limburgs Museum en het station van Venlo, is nu een lunchroom. Vervolgens kom je aan bij het station van Venlo waar deze etappe eindigt.
Conclusie
Deze etappe van de wandeling biedt een boeiende mix van historische en natuurlijke elementen, beginnend in het pittoreske Swolgen en zich uitstrekkend langs diverse natuurgebieden zoals Schuitwater en Kaldenbroek. De route leidt door schilderachtige dorpjes en langs markante plekken zoals Huys Kaldenbroek en de Kapel van Genooi. De overgang van de Maas naar de andere kant, met een veerpont overtocht, markeert een verandering in het landschap en brengt de wandelaar naar de stad Venlo, waar historische en moderne elementen samenkomen. Deze etappe biedt niet alleen prachtige natuur en cultuur, maar ook interessante lokale verhalen en een diversiteit aan bezienswaardigheden.
← Vorige etappe – Volgende etappe →
In de serie van het Pieterpad gebruik ik de etappe nummers van Wandelnet. In de overzichtsblog vind je een compleet overzicht van de wandelingen uit deze serie.