Vanaf het begin verken je een afwisselend landschap dat je langs verborgen natuur- en geschiedenisgebieden voert. Terwijl je over oude Romeinse wegen en langs imposante verdedigingslinies wandelt, komen de mooiste momenten van de etappe pas echt tot leven in het schilderachtige Swalmdal. Maar let op, het eindigt met een verrassend detail dat je niet wilt missen!

Venlo

Deze etappe begint bij het station van Venlo, een typisch wederopbouwstation uit 1958 met een voor die tijd gebruikelijke stationstoren. Het station ligt aan het Stationsplein in Venlo, aan de rand van het winkelcentrum.

Vierpaardjes

Je wandelt eerst een wat saai stuk langs het spoor om een van de twee spoorlijnen over te steken. Er wordt gewerkt aan een tunnel, waardoor de route niet helemaal duidelijk is, maar ik heb het toch kunnen passeren.

Wandelpark Tegelen

Na ruim twee kilometer verlaat je het asfalt en betreed je de Jammerdaalse Heide. Tot de jaren dertig van de vorige eeuw lagen hier grind- en kleigroeves die het landschap vormden. Nu is het een bijzonder natuurgebied met opvallende hoogteverschillen en diverse plassen.

Tijdens mijn wandeling sprak ik een andere wandelaar die speciaal hiernaartoe was gekomen omdat een vriend hem had getipt. Die vriend had een schilderij gemaakt dat leek op zijn thuisland Papoea-Nieuw-Guinea, en vanuit dit perspectief begrijp ik waarom. De wandelaar had verwacht meer markeringen in het gebied te vinden en was nu wat aan het ronddwalen. Samen genoten we van een Babybel-kaasje, waarbij ik vergeten was dat de rode laag plastic is.

Bij de paarden in het bos is er een klein heideveldje waar de heide prachtig bloeit. Langs een landweg wandel je richting het klooster.

Abdij Ulingsheide

Bij de voormalige abdij spreek ik twee mannen die bij een ingang staan te roken. De een is een vaste kracht en de ander is een bewoner die helpt om het klooster draaiend te houden. De bewoner vertelt dat hij hier een plek heeft gevonden om te wonen en werken, dankzij de Franse stichting Emmaus. Hun motto is: “de allerarmsten dienen wij het eerst”. Ze hebben hier een kringloopwinkel, een woon-werkgemeenschap en onderhouden het klooster. Voor hem was dit een goede reden om ’s ochtends zijn bed uit te komen. Daarna heb ik nog even de winkel verkend.

Wambachgroeve

Na het passeren van een snelweg bereik je de Wambachgroeve, een voormalige klei- en zandgroeve. Hier beklim je een steile heuvel die lijkt op een hooggelegen steppe. Je zou niet vermoeden dat je eigenlijk over een oude vuilnisbelt loopt; de voormalige groeve is in het verleden volgestort met bouw- en sloopafval, dat recentelijk is afgedekt.

Rechtdoor het bos

Vervolgens duikt het Pieterpad het bos in en blijft daar voorlopig. Eerst wandel je door de Holtmühle, een bosrijk landgoed, en later door het Brachterwald. De wegen zijn vrijwel rechtdoor, wat het wat minder aantrekkelijk maakt.

Grijze Steen

Je wandelt voortdurend langs de grens van Limburg en Duitsland, waarbij je soms binnen enkele stappen van land wisselt. De grens wordt duidelijk door de vele genummerde grenspalen die je tegenkomt. De meest bijzondere is de ‘Grijze Steen’, die naast de officiële Grenspaal 430 staat. Deze oude grenssteen is een van de weinige overgebleven markeringen tussen de voormalige hertogdommen Gelre en Gulik. Hij werd voor het eerst op een kaart vermeld in 1690, maar staat hier waarschijnlijk al veel langer. De officiële grenspaal naast hem dateert uit 1818.

Westwall

Je komt langs een reconstructie van de Westwall, een verdedigingslinie van ongeveer 630 km lang die van Kleve nabij Nijmegen tot aan de Zwitserse grens liep. Deze barrière, die door de Duitsers in 1939 werd aangelegd, bestond uit moeilijk doordringbare prikkeldraadversperringen om smokkel, spionage, desertie en illegale grensoverschrijdingen te voorkomen. De bouw werd uitgevoerd door de organisatie Todt, met ongeveer 160.000 vaak gedwongen arbeiders. Na de Duitse veldtocht in 1940 werden de werkzaamheden stopgezet, maar na de landing van de geallieerden in Normandië in 1944 werd de Westwall in allerijl versterkt om de opmars van de geallieerden te vertragen.

Prinsendijk

De Prinsendijk, die op oude kaarten ook wel Steenweg of Koning Karelsweg wordt genoemd, markeert precies de latere grens tussen Nederland en Duitsland. Wat velen niet weten, is dat deze dijk een van de weinige goed zichtbare overblijfselen van een oude Romeinse weg in Nederland is. Ongeveer 2000 jaar geleden verbond deze Romeinse route de versterkingen langs de Rijn met het achterland en was van groot militair en economisch belang. De Prinsendijk maakte deel uit van de belangrijke Romeinse weg van Xanten naar Heerlen. De route komt bij de Witte Steen in Reuver Nederland binnen en loopt recht naar het zuidwesten langs een hoogterras. De oude weg is te herkennen aan zijn bolvormige profiel van 4-8 meter breed, met een grindpakket van ongeveer 45 cm dik.

Diergardt’scher Wald

Het Pieterpad klimt opnieuw de bossen in, die hier de fraaie naam Diergardt’scher Wald dragen. De klim is slechts een paar meter omhoog, tot ongeveer 70 meter boven NAP. Gelukkig zijn de bossen hier veel mooier dan in het begin, met veel aantrekkelijkere paadjes. Een bordje bij Herberg De Bos meldt dat ik al 413 kilometer verder ben op het Pieterpad.

Swalmdal

Volgens hetzelfde bordje is het nog 83 kilometer tot de bestemming, waarvan de eerste kilometers door het schilderachtige Swalmdal voeren. Het riviertje De Swalm lijkt rechtstreeks uit een landschapsschilderij te komen, met zijn kronkelige meanders en weelderige oevers. Helaas eindigen de mooiste kilometers van de dag veel te snel. Na het afsluiten van deze etappe is het nog bijna een kilometer naar het station, iets om rekening mee te houden.

Swalmen

Deze etappe eindigt aan de Rijksweg vanaf de Koel. Op verzoek van koning Willem I werd tussen 1840 en 1845 een verbindingsweg aangelegd tussen Maastricht en Nijmegen langs de rechteroever van de Maas. Dit traject vormt een deel van de rijksweg richting Venlo. Vroeger werd de weg gemarkeerd door een lange rij eiken. De gebouwen aan de linkerkant van de weg zijn nog steeds zichtbaar in de verte. Helaas eindigen de mooiste kilometers van de dag veel te snel. Na het afsluiten van deze etappe is het nog bijna een kilometer naar het station, iets om rekening mee te houden.

Conclusie

De etappe van Venlo naar Swalmen biedt een boeiende mix van natuur en geschiedenis, van het typische wederopbouwstation in Venlo tot de schilderachtige schoonheid van het Swalmdal. Terwijl je door een afwisselend landschap wandelt, ontdek je de oude Romeinse wegen en indrukwekkende verdedigingslinies die deze regio rijk is. De tocht eindigt in het dorpje Swalmen. Vergeet niet de laatste kilometer naar het station te plannen, zodat je optimaal kunt genieten van de hele ervaring.

← Vorige etappe – Volgende etappe →

In de serie van het Pieterpad gebruik ik de etappe nummers van Wandelnet. In de overzichtsblog vind je een compleet overzicht van de wandelingen uit deze serie.