Begin februari 2026 liep ik het Klompenpad Schaarsbergenpad. Een winterse dag waarop de wereld kleiner werd: mist hing laag over heide en lanen, dempte geluiden en gaf het landschap iets tijdloos. Alsof het gebied rond Schaarsbergen zich even aan het heden onttrok.
Zo begonnen we de route bij ’t Pannekoekenhuis aan de Kempenbergerweg. Op het grote informatiebord bij het restaurant stond de route overzichtelijk aangegeven. Twee paarse klompjes wezen ons de weg – een geruststellend detail op een dag waarop de horizon vaak al na enkele tientallen meters oploste in grijs.
De Warnsbornse Heide: waar mist en verleden samenkomen
Vanaf de Kempenbergerweg volgden we een brede laan langs vrijstaande huizen, modderige paardenweitjes en de tennisclub, richting het echte begin van het pad. We kozen ervoor de route met de klok mee te lopen, wat betekende dat we soms even moesten opletten bij de genummerde routepunten.
Al snel bereikten we de Warnsbornse Heide. In de zomer is dit een open, paars landschap, maar nu lag de heide er sober en stil bij. De mist maakte van struiken en bomen vage schaduwen. Hier en daar staken grijsbruine heideplanten boven de vochtige bodem uit; tekenen van beheer en herstel, onmisbaar om dit landschap open te houden.
Juist op zo’n dag voel je hoe beladen deze plek is. Hier verongelukte in 1910 luchtvaartpionier Clément van Maasdijk tijdens een demonstratievlucht. De eenvoudige, roodbruine gedenksteen doemde plots op uit de mist. Het is niet moeilijk je voor te stellen hoe ook die augustusdag in 1910 plots omsloeg van hoop naar tragedie.
Later op de route, bij de kerk van Schaarsbergen, staat zijn bronzen borstbeeld. Zelfs zonder het te zien die dag voelde zijn aanwezigheid hier tastbaar: iemand die hoger wilde reiken dan zijn tijd toeliet.
Landgoed Groot Warnsborn: water, lanen en winterrust
Vanaf de heide liepen we Landgoed Groot Warnsborn binnen, eigendom van Stichting Geldersch Landschap en Kasteelen. Dit uitgestrekte landgoed bestaat uit meerdere voormalige erven en wordt al sinds de 15e eeuw genoemd in historische bronnen.
Wat Warnsborn zo bijzonder maakt, zijn de sprengen, beekjes en vijvers. In de winter komen die extra tot hun recht. Het water lag donker en spiegelend onder kale beuken. Op sommige plekken hing een dun waas boven de vijvers, alsof het water zelf meeademde met de mist. Verder naar het zuiden werd het landschap opener.
Hoog Erf en Vijverberg: lanen, bankjes en beekdalen
Langs het beekje naderden we het hotel op het landgoed. Hotel Groot Warnsborn oogt statig en oud, maar werd pas na de Tweede Wereldoorlog herbouwd. Het oorspronkelijke landhuis ging in 1945 verloren door brand. Achter het hotel begon het landschap te golven. Smalle paden klommen licht omhoog langs oude beuken, bruggetjes overspanden beekjes met verrassend verval.
Op het Hoog Erf pauzeerden we bij een bankje met uitzicht over een aflopend weiland. In de mist verdwenen de beukenlanen langzaam in het niets. Op het messing plaatje stond: “Deze bank nodigt je uit om te gaan genieten.”
Vijvers, kabouters en grafheuvels
In het zuidelijke deel, de Vijverberg, volgt het pad opnieuw water. Hier ontspringt de Beek op Warnsborn, die naar het noorden stroomt. De vijvers lagen er winters bij, met randen van riet en hier en daar een flinter ijs. Niet ver daarvandaan liggen elf grafheuvels, daterend uit de Kopertijd en Vroege Bronstijd. In de winter zijn ze indrukwekkender dan in de zomer: kale bomen, glooiende vormen, een voelbare ouderdom. Dit is een landschap waar mensen al duizenden jaren komen – en weer verdwijnen.
Terug over heide en schaapsdrift
Het laatste deel van de route voerde opnieuw over heidevelden en een oude schaapsdrift, met resten van wildwallen langs het pad. Bij een vennetje, omringd door grove dennen, bleef de mist hardnekkig hangen. Via lanen met Amerikaanse eiken en langs voormalige boerderijen keerden we uiteindelijk terug naar het beginpunt. De contouren van ’t Pannekoekenhuis verschenen langzaam uit de nevel.
Het Schaarsbergenpad liet zich die dag niet volledig zien en juist daardoor was het zo mooi.
Benieuwd naar de andere Klompenpaden die ik heb gelopen? Ga naar de overzichtspagina: Klompenpaden
