Na het afronden van de Peaks of The Balkans Trail had nog een dag over. Op deze dag heb ik een rondwandeling gedaan via Kukaj. Kukaj is een klein gehucht (eigenlijk maar 2 huizen) gelegen op een wandeling van 20 minuten vanaf Valbona. De weg er naar toe is wat rotsachtig maar je zou er met een terreinwagen moeten kunnen komen. De route is een dag wandeling die ik gedaan hebt waarbij je in Valbona begint en eindigt.
Kukaj
Het gehucht Kukaj heeft twee huizen en van deze huizen is er ook eentje een guesthouse. Vanaf hier kun je wandelen naar Montenegro, Jezerca of enkele van de gecompliceerde toppen van Valbona maar je kunt ook de route parallel aan de valei nemen zoals ik heb gedaan. In Kukaj was een mevrouw de koeien aan het drijven en ze liep met een fles melk in de hand.
Langs de berg
Onderweg kom ik nog een zwerfhond tegen, maar die had mij al snel gezien dus ben ik verder gegaan. Verderop spreek ik een Duits stel dat recent met pensioen is gegaan en ze rijden rond met een camper. Ze gaan via Montenegro, Kroatië terug. Voor deze dag maken ze ook deze rondwandeling. Ze waren ook in Zuid Albanië geweest maar daar waren de bergen niet zo hoog als hier in het noorden.
Verderop spreek een Oosterrijker die als hij een te gekke tocht ging doen last van z’n knieën had. Voor de weg naar beneden had hij woonde zelf bij een berg die 2500 meter hoog was. Zo vroeg hij hoe de route was en ik heb geantwoord dat er een stukje rotsen in zat maar dat de rest van de route een mooie wandeling was. Hij kon raden dat ik Nederlander was, want dat hoorde je volgens hem zo. De volgende dag op de ferry terug naar Shkodër sprak ik nog kort met hem.
Conclusie
Kukaj, een klein gehucht gelegen op een korte wandeling van Valbona. De wandelroute die parallel aan de vallei loopt, biedt een prachtige ervaring en onderweg heb ik interessante ontmoetingen gehad, zoals een koeherder en een gepensioneerd Duits stel dat de regio met hun camper verkent. Ondanks een hobbelig pad en enkele rotsachtige stukken, wordt de wandeling gekenmerkt door adembenemende bergen. Het is een mooie dagwandeling voor als je in Valbona bent.
In deze etappe wandel ik de meest toeristische en populaire etappe van de Albanese Alpen. In de voorgaande dagen heb ik al meerdere mensen er over gehoord dat dit een drukke route is. Het pad van Theth naar Valbona is een van de een prachtige wandelroute in dit adembenemende gebied. Deze blogpost neemt je mee op een onvergetelijke reis, waarbij we de schoonheid van de natuur verkennen, de uitdagingen van de hike overwinnen en genieten van de ongerepte pracht van Albanië.
Theth
Het dorpje, waar naar mijn idee meer guesthouses en hotels zijn dan inwoners is voor veel mensen de poort naar de bergen. Je merkt dat het hier een stuk toeristischer is dan in de andere dorpjes op de route. Het is een mooi dorpje waar op moment volop wordt gebouwd.
Het avontuur begint
De hike van Theth naar Valbona De hike van Theth naar Valbona is ongeveer 15 kilometer lang en volgens de borden doe je er ongeveer 7 uur over. Het pad voert je langs diepe kloven, steile bergpaden en groene valleien. Onderweg word je beloond met panoramische uitzichten op met sneeuw bedekte bergtoppen en weelderige alpenweiden.
De dag ervoor heb ik het eerste uur van de etappe afgelegd zodat ik op een alpenweide kon kamperen. Iets voor zonsopkomst en dat is rond 4 uur ’s ochtends ben ik opgestaan zodat ik lekker vroeg kon vertrekken. Ik heb m’n havermout klaargemaakt en heb mijn tent ingepakt. Daarna ben ik aan deze etappe begonnen.
Bar Kafe Zef Rrgalla
Ik was de enige wandelaar voor de eerste 2,5 uur. Zo wandel ik door bossen en heb prachtige uitzichten. Onderweg kom ik nog langs een berghut (Bar Kafe Zef Rrgalla) waar de hond heel hard begint te blaffen. De eigenaar komt nog wel even naar buiten om te vragen of koffie wil maar daar had ik op dat moment geen zin in.
Valbona-pas
Zo passeer je de Valbona-pas, een uitdagende maar lonende beklimming die je een panoramisch uitzicht geeft op de omringende bergen. Vanaf hier heb je ook zicht op de berg: “Maja Jezercë”. De “Maja Jezerce” is de hoogste berg in de Accursed Mountains, een bergketen met de hoogste top van Kosovo en Montenegro. Je hebt ook zicht op de vallei van Theth en Valbona. Dan volgt een mooie afdaling naar de Valbona-vallei.
Afdaling
De route kronkelt naar beneden langs de berg Maja Valbones. Zo zie je de drooggevallen rivier Valbonë. Het landschap wordt minder rotsachtig en er verschijnen dennen.
Tegenliggers
Toen de daling minder steil werd kwam ik de eerste tegenligger tegen. Het is een stel uit Italië en zij zijn om 5:30 in de morgen begonnen in Valbona. Het is inmiddels 9:30. Iets verderop spreek ik een Duits stel dat rond 6:45 begonnen is maar de eerste 5 kilometer de auto heeft gepakt en ze waren afgezet aan het einde van de weg.
Dan spreek ik een stel uit Nederland en ze vroegen mij hoe lang ik ongeveer onderweg was en dat was op dat punt ongeveer 4 uur. Achter mij stond een bordje met loop afstand 4 uur, dus ik het helemaal goed. Verderop sprak ik een Australisch stel die vijf maanden door Europa aan het trekken was. Zij deden alleen dagtochten en waren op verschillende plekken in Europa al geweest.
Zo sprak ik een Vlaamse dame, zij vertelde dat deze tocht ver buiten haar comfortzone lag en dat ze de rest van de vakantie naar zee ging, maar het toch een keer een tocht door de bergen wilde proberen. Later wacht ik voor een tegenliggende groep en heb hier een kort gesprek mee. Zij komen uit Zwitserland en moesten ook toegeven dat ze het eerste stuk de auto hadden gepakt. Later beginnen ze zo ineens in het Duits te spreken, want alle Nederlands kunnen goed Duits aldus de man.
Verderop spreek in Vincent die met gitaar en tent op reis is. Hij doet het naar eigen zeggen tranquillo, wat rustig aan betekend. Hij was nu onderweg naar Theth maar ging nog wel zien waar hij hierna naar toe ging. Ik heb hem wat tips over de verschillende etappes van de “Peaks of the Balkan trail” gegeven.
Zo sprak ik een koppel uit Nieuw Zeeland, zij waren ook meerdere maanden door Europa aan het trekken. Het plan was om te reizen via de Balkanlanden naar Hongarije, Polen, Duitsland en te eindigen in de lage landen. De man had een Canon camera op z’n schouder hangen, die naar eigen zeggen erg zwaar was. Z’n vrouw zij dat ze hem nog regelmatig moest aanmoedigen om de camera te gebruiken.
Valbonë
Zo wandel je de Valbonë rivier af, deze staat grotendeels droog en hier liggen veel grijze stenen. De laatste vijf kilometer is een asfaltweg waar je overheen moet wandelen. In de volledige route zit maar heel weinig asfalt, maar hier konden ze er kennelijk niet aan ontkomen.
Guesthouse
Die avond overnacht ik in een Guesthouse in Valbona. Zo heb ik nog een gesprekje met Albert, de eigenaar. Hij vertelt over z’n opa die in 1912 heeft gevochten voor de onafhankelijkheid van Albanië en dat de bunkers actief waren tot 1990. Z’n oom vertelde dat er maar twee achternamen in Valbona zijn en dat iedereen dus zo’n beetje familie is.
Conclusie
De etappe van Theth naar Valbona in de Albanese Alpen biedt een onvergetelijke wandelervaring door een adembenemend gebied. Ondanks de drukte en populariteit van deze route, blijft de schoonheid van de natuur intact. Het dorp Theth dient als de poort naar de bergen en is een levendig toeristisch gebied. De hike van 15 kilometer voert langs diepe kloven, steile bergpaden en groene valleien, met beloningen zoals panoramische uitzichten op met sneeuw bedekte bergtoppen en weelderige alpenweiden. De Valbona-pas biedt een uitdagende beklimming, maar het panoramische uitzicht op de omringende bergen maakt het de moeite waard. De afdaling naar de Valbona-vallei onthult een veranderend landschap met drooggevallen rivieren en dennenbomen. Onderweg kom je verschillende wandelaars tegen, afkomstig uit verschillende landen en met uiteenlopende ervaringen. De route eindigt in Valbona, waar je kunt genieten van een overnachting in een gasthuis en in contact kunt komen met de lokale bevolking, die trots is op hun geschiedenis en erfgoed. Ondanks de korte passage over een asfaltweg, biedt de Theth naar Valbona-etappe een onvergetelijke reis vol natuurlijke pracht, uitdaging en de charme van Albanië.
Deze etappe begin ik iets onder het hoogste punt van de pas (Qafa e Pejës). Vanaf hier wandel ik naar beneden over een pittig rotspad waar je in de droge rivierbedding uitkomt. Uiteindelijk kom ik in het toeristische plaatsje Theth uit.
Zonsopkomst
In de morgen ben ik vroeg opgestaan om van de zonsopkomst te genieten. Ik ben naar het hoogste punt van de pas gelopen om daar een uitzicht te hebben. Vanaf hier kun je de bunkers zien liggen. Na de zonsopkomst ben ik nog even teruggegaan en heb ik havermout klaargemaakt gemaakt op m’n Trangia kookstelletje.
Qafa e Pejës
Zo kom je langs een groen meertje dat als bron wordt aangeduid in maps.me maar het water zag er niet echt fris uit. Zo hingen er vrij willekeurig Tibetaanse gebedsvlaggetjes. Tibetaanse gebedsvlaggetjes zijn gekleurde rechthoekige stukjes textiel, bedrukt met gebeden en opgehangen in slingers op bergpassen, tempels en rotspunten in de Himalaya.
We komen aan bij de Pejës-pas vanwaar we geweldige uitzichten hebben op de mythische berg Harapit, ook wel de “hoektand” genoemd. Bergbeklimmers zijn allemaal gek op deze plek.
Koffers
Onderweg kwamen er nog lokale inwoners met paarden die afgeladen waren met tassen en rolkoffers. De paarden hadden zichtbaar moeite om de berg op te komen en werden zeer actief aangespoord door de mannen die er achter liepen. Die mannen adviseerden om de berg op te lopen, zodat ze met hun gevaarte konden passeren. Ze zijn een meter breed dus ze zijn het hele pad wel nodig.
Zo spreek ik een stel uit Nieuw Zeeland, ze wonen nu in Abu Dhabi en waren in Europa op rondreis en deden een aantal stukken van de Peaks of Balkan trail. Ze hadden vooral oog voor hoe ver het nog was en wilde zo snel mogelijk weer verder.
Na de pas is het nog een heel eind naar de Theth-vallei. Het is mooi, droog, steil en afdaling van een uur. We komen een aantal wandelaars tegen die vanaf de vallei omhoog komen. Ze zien er erg uitgeput uit. Dat moet een hele klim zijn. Gelukkig is het uitzicht het grotendeels waard. Dit is stuk is wel wat populairder dan voorgaande stukken. Hoe dichter je bij Theth hoe drukker het wordt. Je komt dichter bij het toerisme.
Theth
In het dorpje eet ik nog even een pizza en drink een biertje. De eigenaar had praatjes, hij begon een verhaal over een slangenbeet in de amazone en had het over leeuwen. Toen ik hem vertelde over de route die ik gelopen had moest ik volgens hem wel nieuwe benen nodig hebben. Bij het wisselgeld begon hij vol trots over de Albanese muntjes en dat moest ik maar aan vrienden laten zien.
Kamperen
Na het eten ben ik verder gelopen en heb ik het eerste stuk van de toeristische route Theth naar Valbona afgelegd. Hier wordt nog door een Nederlandse jongen aangesproken of ik deze hele route wilde gaan lopen. Ik antwoordde dat ik op zoek was naar een plekje om te kamperen. Volgens hem kwam ik er nog wel eentje tegen over een uur of twee. Ik had het gesprekje in het Engels en hoorde het hem later vertalen voor z’n vriendin. Hij had ook van die schildjes zien hangen, maar wist voor mijn gesprek niet waar die voor waren.
Conclusie
De etappe van Qafa e Pejës naar Theth bood een adembenemend avontuur met prachtige landschappen en bijzondere ontmoetingen. Van de betoverende zonsopkomst op de pas tot de uitdagende afdaling naar de Theth-vallei, elke stap bood nieuwe verrassingen. Het ontmoeten van lokale bewoners, reizigers uit verschillende landen en het genieten van het eten in Theth maakten deze etappe tof. Met nieuwe ervaringen en herinneringen ging ik verder op mijn avontuurlijke reis.
In deze etappe begin ik iets voor het meer “Ropojansko Jezero” mijn dag. Wandel je eerst door een bos om bij het meer “Ropojansko Jezero” uit te komen. Hierna volgt een ander stuk bos waarna je boven de boomgrens uitkomt. Op deze weides staat een ruïne. Verderop wordt het rotsachtig en loopt een beekje. Hierna beginnen de verlaten bunkers en ik eindig hierbij iets voorbij het hoogste punt bij het groene meertje Liqeni Pejës
De bossen voor het meer
Zo spreek ik hier dezelfde Nederlanders die ik na Plav ook heb gesproken (etappe 6). Zij hadden toen die dag een dorpje in de buurt opgezocht en hier overnacht. Zo vertelde ze over hoe ze in de VS waren terecht gekomen. Ze hadden in de VS hun doctoraat (PhD) gedaan en waren zo bijven wonen. Ze woonde al meer dan 20 jaar niet meer in Nederland en hadden ondertussen ook in China gewoond. Ze kwamen alleen maar in Nederland voor familie.
“Ropojansko Jezero” of Liqeni i Gjeshtarës
“Het Ropojan-meer (of Liqeni i Gjeshtarës) ligt aan het einde van de Ropojan-vallei en is aan het begin van de zomer zien. Aan het einde van de zomer is die meestal opgedroogd. Maar vanwege de vele regen dit jaar is het meer er in juli nog. Je kunt het meer bereiken met een terreinwagen vanuit Vusanje of parkeren net buiten Vusanje en dan een uur wandelen.
Tussen het meer en de grens met Albanië stop ik even. Op dit stuk zijn waterbronnen schaars dus voor de zekerheid pak ik wat water uit het meer, dat ik niet nodig hoop te hebben. Op dat moment wist ik dat niet maar iets verderop zit wel een beekje waar mooi water uit komt. Dus ik heb het water wat ik meegenomen had van het meer iets verderop weg kunnen gooien.
Zo wordt aangesproken door twee Amsterdamse jongens, zij zijn in Plav begonnen en hebben zichzelf 5 dagen gegeven om een ingekorte versie van de route af te leggen en zijn gehaast. Ze vroegen of ik een foto van hun beide wilde maken bij het meer. Ik geef ze nog wat tips over de route, zo attendeer ik ze nog even op de grenspaal. Waar ze zo aan de grenspaal voorbij zouden zijn gelopen.
Stel uit Aken
Dan volgt een stuk door een bos en bij de ruïnes spreek ik een stel uit Aken (Duitsland). Zij heeft de kleine versie van de backpack die ik heb, ze vond het zo mooi dat die niet zo breed was. Tussen hun beide was er nog wel een discussie of ze gingen kamperen. Maar zij wilde niet kamperen dus werd het van guesthouse naar guesthouse reizen. In de omgeving waar ze vandaan kwamen vonden ze Eifelsteig een toffe route. Dit is een lange afstandsroute van 313 kilometer van 15 etappes in de Duitse Eifel.
Ze zijn de wandeling begonnen in Plav. Vanuit vliegveld Podgorica hebben ze de taxi naar het busstation in Podgorica gepakt en vanaf hier rijd er 5 keer per dag een minibus (20 personen) naar Plav. Ze vonden dat de reis vlot verlopen was.
Bunkers
Onderweg naar de pas kom je verschillende oude bunkers tegen. Als je vanuit Montenegro komt wandelen moet je wel goed kijken, zo goed zijn de bunkers verstopt in het landschap. Af en toe achterom kijken is hier zeker een aanrader. Deze bunkers zijn historische getuigen van deze periode tussen 1967 en 1986, toen communistisch leider Enver Hoxha het bevel gaf om meer dan 500.000 bunkers in het hele land te bouwen. Deze route geeft je een kijkje in het verleden van de regio toen het tijdens het communistische tijdperk een verboden zone was. Hij was erg bang om aangevallen te worden door zijn omringende vijanden. De invasie is nooit gebeurd, en gelukkig hoefden de soldaten die in deze afgelegen delen van de Balkan wachtten nooit te vechten, ze zullen zicht vast enorm hebben verveeld maar hadden in ieder geval een geweldig uitzicht. Volgens de lokale inwoners waren deze bunkers alleen om te oefenen en zijn ze tot 1990 gebruikt en daarna verlaten.
Kamperen bij Liqeni Pejës
Enkele honderden meters lager kampeer ik. Zo kampeer ik iets voor het groene meertje Liqeni Pejës. Rond zonsondergang ben ik naar het hoogste punt gegaan waar ik nog een prachtig uitzicht had over de bergpas. Vanaf dit punt kon je de bunkers goed kunt zien
Conclusie
Deze etappe van de reis begint met een wandeling door bossen naar het prachtige meer “Ropojansko Jezero”. Op weg naar het meer ontmoet ik interessante mensen, zoals Nederlanders die al jaren in het buitenland wonen en een stel uit Aken. Het meer zelf is een bijzondere plek, gelegen aan het einde van de Ropojan-vallei. Het is normaal gesproken aan het einde van de zomer opgedroogd, maar er was nu nog water. Na het meer volgt een stuk door een bos en komt de reiziger langs oude ruïnes, waar hij een stel uit Aken ontmoet. Vervolgens gaat de reis verder langs historische bunkers, gebouwd tijdens het communistische tijdperk. Deze bunkers bieden een glimp van het verleden en herinneren aan de tijd dat de regio een verboden zone was. Uiteindelijk wordt er gekampeerd bij het prachtige groene meertje Liqeni Pejës, met een spectaculair uitzicht op de bergpas en de bunkers. Deze etappe biedt zowel natuurlijke schoonheid als interessante ontmoetingen met andere reizigers.
In deze etappe wandel ik vanaf de berg Bora via Vusanje richting het meer: “Ropojansko Jezero”. Dit meer dat soms opdroogt ligt vlak bij de grens met Albanië. In de ochtend had je nog laaghangende wolken. Je wandel de berg af het dal in om na het dorpje Vusanje iets te klimmen. Onderweg kom je bij Vusanje nog twee watervallen tegen.
Bora
Omdat het boven op de berg zo mooi is ben ik ’s ochtends iets terug gelopen om te genieten van het uitzicht. Er hingen wolken rond de bergen en het zonnetje kwam er door. Het was er rustig en op de achtergrond hoorde ik wel wat honden blaffen.
Jager
Toen ik terug liep zag ik een jager, heb nog even een praatje met hem gemaakt. Hij was er samen met z’n schoonbroer en neef aan het jagen. Hij woonde zelf in Duitsland maar was terug bij z’n familie. Hij was in deze streek opgegroeid. Hij verteld ook dat in Duitsland (net als in Nederland) de jacht sterk gereguleerd was maar in Montenegro mocht je zelf beslissen wat je ging doen. Hij had een drie jachthonden mee om op hazen te jagen.
Fus sirma
Bij de schapen boerderij heb ik nog even gestopt. De honden die de schapen bewaken waren niet blij met m’n komst maar van de eigenaar mocht ik wel komen. Ik heb er een bakje Turkse koffie gedronken en ben daarna verder gegaan. Ze wilde er twee euro voor hebben dus heb ik ze dat gegeven. Echt een gesprek zat er niet in maar van andere wandelaars hoorde ik dat het meisje in Vusanje naar school ging.
Duits – Italiaanse stel
Iets verderop kampeerde een Duits vrouw en Italiaanse gast en zij vertelde over de hut waar ik net geweest was. Ze hadden het plan om 25 kilometer op een dag te wandelen door de bergen, wat ik vrij ambitieus vond.
Man uit Çerem
Verderop spreekt een man uit Çerem (Albanië) en hij te voet onderweg naar huis. Volgens hem is het maar niks dat ik daar zo alleen loop, ik moest maar met een leuke vriendin die tocht doen.
Vusanje
In Vusanje zitten verschillende guesthouses en klein restaurant. Dit restaurant zit vlak bij een waterval maar erg mooi zicht heb je helaas niet op die waterval. Hier heb ik warm gegeten en ben verder gegaan. Ik wordt er ingehaald door het Duits – Italiaanse stel, die hier een lunchpakket kwam kopen en dan ook gelijk verder is gaan.
Oko Skakavice
Oko Skakavice is een karstbron. Een karstbron is een bron waar een rivier na een ondergrondse loop weer aan de oppervlakte komt. Het dankt zijn naam aan de kristalheldere waterbodem die zelfs op de diepste punten zichtbaar is, en wordt vrij vertaald als het “oog van de sprinkhaan”. De bron bevindt zich op een hoogte van 1000 meter boven de zeespiegel en heeft een ronde vorm met een trechterachtige opening waar het water uit stroomt. Aan de noord- en zuidzijde wordt de bron omringd door kalkstenen rotsen van 3 à 5 meter hoog. Het is een van de krachtigste bronnen in de regio van Prokletije en heeft een oppervlakte van 30 meter bij 25 meter, met een maximale diepte van 8 meter.
Onweer
Zo wandel ik verder, het is inmiddels echt warm geworden. Ik wandel de route verder en het begint zachtjes te regenen. Ik was bij een alpenweide dus zet snel mijn tent op en trek droge sokken, een andere broek en een ander shirt aan en ga rustig liggen. Ongeveer 2,5 uur later wordt ik wakker en schijnt de zon weer. Later hoor ik van andere reizigers dat het ongeveer 1,5 uur heeft geregend en dat het flink heeft geonweerd. Nou daar heb ik weinig van meegekregen. Ik heb nadien nog even gekeken of dit een mooie plek was om te overnachten en heb niks veranderd aan de locatie van m’n tent.
Conclusie
De achtste etappe van de Peaks of the Balkans Trail neemt je mee van de berg Bora naar het meer “Ropojansko Jezero” via Vusanje. Deze etappe biedt een prachtig uitzicht op de bergen en de mogelijkheid om te genieten van de rust en natuurlijke schoonheid van de omgeving. Onderweg heb ik interessante ontmoetingen gehad, zoals een jager, een schapenboerderij en andere reizigers. Een hoogtepunt van de etappe is het uitzicht van de berg Bora en de Oko Skakavice, een indrukwekkende karstbron met kristalhelder water en een unieke vorm. Ondanks een regenbui en onweer, biedt deze etappe een onvergetelijke ervaring voor wandelaars die de diversiteit van het Prokletije gebergte willen verkennen.
