Het schip de Vasa kapseisde op de eerste tocht vlak in de buurt van Stockholm. Het schip heeft vervolgens 333 jaar op de bodem van de zee gelegen om er in 1961 uit het water gehaald te worden. Nu is het schip, dat voor 98% origineel is, te zien in een speciaal hiervoor gebouwd museum. Het is het best geconserveerde zeventiende eeuwse schepen ter wereld, zo zijn er nog grote stukken van de zeilen en kleding van de bemanning bewaard gebleven in het zuurstof arme en het brakke water. Brak water bevat relatief weinig zout. Zo is de Vasa een unieke schat en zijn er honderden uit hout gesneden sculpturen te zien. In het Vasamuseum vindt je behalve het schip een aantal exposities die vertellen over de geschiedenis van de Vasa.

Aanleiding van de bouw van de Vasa

De Vasa werd gebouwd in opdracht van de Zweedse koning Gustav II Adolf en vanaf 1626 werkten ongeveer 400 mannen en vrouwen mee aan de bouw. Aan het hoofd van deze bouw stonden twee Nederlanders. Het schip is gebouwd als oorlogschip maar had ook als doel om indruk te maken. Het was een groot en machtig schip met drie masten dat met 10 zeilen kon varen. De Vasa zou met 64 kanonnen een belangrijk onderdeel van de oorlogsvloot zijn geweest.

Schipbreuk

Op 10 augustus 1628 legde het schip anker aan in de buurt van Stockholm. Zo waren de geschutpoorten open en werden alle kanonnen naar buiten gereden, na een saluutschot verliet het schip de haven. Iets verderop begon het te waaien en na enkele windvlagen begon het schip slagzij te maken. Slagzij is dat het schip scheef in het water ligt. Het water stroomde door de openstaande geschutpoorten naar binnen en het schip zonk. Ze hebben nadien de kanonnen nog wel uit het water kunnen halen maar het hele schip omhoog takelen kon niet in deze tijd.

Het schip is gezonken omdat men in de zeventiende nog niet de stabiliteit kon uitrekenen, men bouwde op basis van ervaringen. Zo ging met proefondervindelijk te werk. De Vasa was te zwaar boven water en kon zich niet meer herstellen na een windvlaag

Ontdekker na 326 jaar

In de zomers van 1954-1956 zocht Anders Franzén naar de Vasa op de zee bodem, hij had zeventiende-eeuwse documenten gevonden waar informatie over het schip in stond. Bij het eiland Beckholmen bleef het anker hangen met een groot stuk eikenhout, de Vasa was teruggevonden.

Berging

Van het najaar van 1957 begon men met de berging van het schip. Eerst werden er hijskabels onder het schip aangebracht. Op 24 april 1961 kwam het schip boven water en werd geborgen, inclusief meer dan 14.000 losse houten onderdelen. Elk onderdeel werd vervolgens geconserveerd door het onder te sprayen met een soort lipgloss waardoor de ruimte waar voorheen water zat gevuld werd.

Het museum gebouw

In 1981 besloot de Zweedse overheid een permanent Vasamuseum te bouwen. 384 architecten zonden hun ontwerp in. Uit alle ontwerpen werd dat van de Zweedse architecten Göran Månsson en Marianne Dahlbäck gekozen. Uiterlijk lijkt het door de op het museum aangebrachte masten alsof het schip boven het gebouw uitsteekt.

Conclusie

Het schip is echt heel indrukwekkend en het is het ook zeker interessant om de rondleiding en de korte film te kijken over de historie van de Vasa.

Serie

Deze blogpost is onderdeel van de serie “Stockholm (2022)”, bekijk de andere blogposts van deze serie hier