Deze etappe begint aan de N234 ten hoogte van Pijnenburg. Over de velden, door de bossen en langs de Lange Duinen (Soester Duinen) wandel je langs het Park Vliegbasis Soesterberg en het Nationaal Militair museum tot aan Soesterberg
Het Spiehuis
Deze etappe start bij restaurant Het Spiehuis op landgoed Pijnenburg. Er staan hier prachtige oude beuken. Op deze plek is lastig om te komen met het openbaar vervoer daarom loop ik dit stuk samen met etappe 9b. Daarna wandel je opeens lekker kilometerslang over een met berken en eiken pad tussen de open velden.
Soesterduinen
Over de enkelsporige spoorlijn Den Dolder tot Baarn kom je een stuk tegen waar je het Marskramerpad kruist. Deze lange afstandsroute heb ik vorig jaar gelopen. Deze wordt ook met rood wit aangegeven dus let hier goed op. Het Trekvogelpad blijft het fietspad volgen. De oorsprong van de Lange Duinen liggen in de laatste ijstijd toen een flinke hoeveelheid zand kwam aanwaaien. Nadat het ijs zich terugtrok ontstonden er bossen en heidevelden. Door het te veel plaggen van heide en overbegrazing verdwenen de wortels waardoor het zand ging stuiven. Tegenwoordig stuift dat zand niet meer op eigen houtje. Beheer is nodig om de stuifduinen ‘levend’ te houden. Zo loopt een kudde schapen de hele dag niets anders te doen dan vegetatie opeten. Daarnaast wordt er eens per jaar zand een hoop zand terug verplaatst zodat het weer kan stuiven.
Centraalspoorweg
Na de duinen steek je de spoorlijn over. De lijn tussen Utrecht via Amersfoort naar Zwolle werd geopend op 20 augustus 1863 en het traject tussen Utrecht en Amersfoort werd in 1942 geëlektrificeerd.
Park Vliegbasis Soesterberg
Onderweg net voorbij de spoorlijn kom ik een vrouw en kind tegen die tegengesteld lopen en vragen mij of ze in de richting van het museum lopen. Nou nee, ze liepen precies de andere kant op. Dus heb ik ze even vriendelijk de weggewezen en kon ik de route naar het park vervolgen.
In 1910 werd Soesterberg het eerste vliegveld geopend. Vanaf 1913 is Vliegbasis Soesterberg de bakermat van de Nederlandse militaire luchtvaart. Sinds 2008 is de vliegbasis inactief, en omgedoopt tot nationaal park. Zo is het gebied om de landingsbanen leeg en heb je een weidse uitzicht. Er staan ook diverse bunkers. Iets verderop zit het Nationaal Militair Museum, hier ben ik meerdere keren geweest. Over de zuidelijke landingsbaan wandel je naar het dorpje Soesterberg.
In Soesterberg kwam de bus net aanrijden en kon ik de bus halen naar Amersfoort. Helaas voor mij moest ik Amersfoort nog wel even wachten op de volgende trein.
Conclusie
Het tweede gedeelte van landgoed Pijnenburg is erg mooi en rustig. Daarna wandel je langs de Soester Duinen, hier zijn veel wandelaars en fietsers, maar het is echt heel mooi. Het Park Vliegbasis Soesterberg is ook erg mooi om overheen te lopen, naast militaire historie is de natuur er ook aanwezig. Al met al een mooie etappe door de Utrechtse Heuvelrug.
Meerdere deeletappes op één dag gelopen
Etappe 9b en 10a, inclusief aanlooproute vanaf de Van Reeneenlaan in Bussum is deze route 25 km en deze heb ik gelopen op 29 januari 2022. In het centrum van Soesterberg stopt een bus
Dit tweede deel van de etappe loopt door de bossen, een klein stukje heide en door het bos dorp Lage Vuursche en door de binnenplaats Pijnenburg tot aan de N234.
Baarn
Zelf begin ik dit deel van de etappe op station Baarn. Hier volg ik de aanlooproute naar de brug over het spoor (ter hoogte van de van Reenenlaan).
Bosbad
Bosbad De Vuursche is een openluchtbad in de bossen in de buurt van Baarn, Hilversum en Lage Vuursche. Het zwembad wordt verwarmd door vier zonnecollectoren.
De bossen
Zo wandel je door de bossen van Baarn, op zaterdagochtend waren er veel mountainbikers druk bezig om te fietsen door dit bosrijke gebied.
Lage Vuursche
Iets over de helft van de etappe kom je nog door restaurant Lage Vuursche. In weekenden komen hier graag dagjesmensen. Het dorp heeft een beschermd dorpsgezicht met wat achttiende- en negentiende-eeuwse huizen. Zo staan er tientallen rijksmonumenten. De hervormde kerk De Stulpkerk dateert uit 1650. Fanny Blankers-Koen is hier geboren. Ze won 4 gouden medailles op de Olympische Spelen van 1948 en kreeg de bijnaam ‘De Vliegende Huisvrouw’.
Het restaurant De Lage Vuursche heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis. Zo ligt de oorsprong in het jaar 1648. Jonkheer van Reede liet toen een boerderij bouwen. Deze boerderij diende ook als tolhuis voor de pas aangelegde weg van Hilversum over De Vuursche naar de Bilt. Zijn vrouw Geertruid vond de tolheffing geen prettig idee. Ze had medelijden met arme boeren. Daarom liet zij er jenever en bier schenken om het tol leed voor de boeren te verzachten. Dit was het begin van de huidige herberg.
Landgoed Pijnenburg
Voor het landgoed staat een groot hek, het is toch niet de bedoeling dat een fietser naar binnen te gaan, gelukkig ben ik te voet. Het landgoed bestaat al heel lang. Al in de 12e eeuw komt de naam Pijnenburg voor in een akte. Hierin wordt geschreven over een veenoorlog tussen ‘die van Pijnenburg’ en de Bisschop van Utrecht. In 1647 werd er een huis gebouwd op het landgoed. In de 17e en 18e eeuw is het huis vaak van eigenaar gewisseld.
Zo kom je uit aan de N234 en ik heb deze etappe gecombineerd met het eerste stuk van etappe 10.
Conclusie
Het is een erg mooi bosrijk gebied, op sommige stukken zijn er wel veel fietsers aanwezig. Er is een mooi klein stukje heide die ik onderweg tegen kwam. Door het dorpje Laag Vuursche met de mooie oude gebouwen wandel je door naar het landgoed met een weide.
Afstand & OV Tip
Etappe 9b en 10a, inclusief aanlooproute vanaf de Van Reeneenlaan in Bussum is deze route 25 km en deze heb ik gelopen op 29 januari 2022. In het centrum van Soesterberg stopt een bus
In deze etappe wandel ik door de bossen van Hoge Vuursche en over het landgoed Groeneveld naar station Baarn. Ik heb deze etappe gecombineerd met etappe 8.
Vanaf bushalte De Heidebloem loop je direct de bossen van de Utrechtse Heuvelrug in. Het is onderweg goed opletten want je loopt zo een bordje voorbij.
Geen OV bij het eindpunt van Etappe 9
Omdat het eindpunt van Etappe 9 ergens in de middle of nowhere eindigt heb ik er voor gekozen om deze etappe in twee stukken op te splitsen. Eerst loop ik etappe 9a bij etappe 8 en etappe 9b loop ik samen met etappe 10.
Mooie afwisseling in het gebied
Je wandelt er door dichte naaldbossen, door prachtige eiken en beukenlanen. Verderop kom je langs een open akker en graslanden. Het terrein glooit een beetje maar de klim is bescheiden.
Landgoed Groeneveld
Je loopt door de uitgestrekte bossen van boswachterij de Vuursche en komt daarna aan op het mooie landgoed Groeneveld, met zijn Engels aangelegde tuin en ‘ijskelder’, waterpartijen en bruggetjes. De parkachtige omgeving bij Kasteel Groenendaal is prachtig maar het wemelt er van de baasjes en hun loslopende honden. Zo maakte ik een foto van het kasteel. Er wees een man mij op een vreemde vogel, dat bleek z’n vrouw te zijn. Ik kon er wel om lachen, z’n vrouw iets minder.
Baarn
Na Kasteel Groenendaal keert de rust weer terug. Ik volg de route tot de brug over het spoor en wandel dan naar het Station van Baarn. De wandeling zit er voor vandaag op.
Conclusie
Er is een mooie natuurlijke afwisseling in het gebied. Het Landgoed Groeneveld is mooi maar wel erg druk, het is vooral druk vlak bij de parkeerplaats, als je iets verder doorloopt dan ben je weer alleen in het bos.
Meerdere deeletappes op één dag gelopen
Etappe 8 en 9a, inclusief aanlooproute vanaf station Naarden Bussum en aanlooproute vanaf de Van Reeneenlaan in Bussum is deze route 25,5 km en deze heb ik gelopen op 9 januari 2022.
Het woord rading is een ouderwets woord voor lijn of grens. Zo verwijst de naam naar oude grens van Holland en Utrecht. Met name de grens rond het Gooi was in de middeleeuwen aanleiding voor diverse oorlogen. In het verleden is hier heel wat strijd geleverd tussen de bisschop van het Sticht, zoals Utrecht toen genoemd werd, en de graaf van Holland. Zo vond in 1348 de Slag bij Hollandsche Rading plaats op het Laapersveld. Het Laapersveld ligt hier niet ver vandaan, namelijk meer in de richting van Hilversum.
Doodlopend kanaal
Tijdens het wandelen kom je vrijwel aan het einde van een kanaal. Dit kanaal loopt dood op het Gooi. Dit heeft alles te maken met het gebied waar ik vandaag doorheen wandel. In onderstaande alinea’s ligt ik toe waarom dat dit kanaal doodloopt.
Oostelijke Vechtplassen
Door het kanaal verder te volgen kom je uit bij de Oostelijke Vechtplassen. Dit is een gebied met laag gelegen natte gronden en open water ertussen. Ondanks dat het pad iets hoger ligt kan ik mij voorstellen dat het in de winter en herfst erg drassig kan zijn. Ik zelf heb geen modder ervaren. Een deel van de regio is beschermd gebied (de Oostelijke Vechtplassen), waar vogels, dieren en planten in alle rust kunnen genieten. De Oostelijke Vechtplassen zijn een enorm mooi natuurgebied om te doorkruisen. Omdat het natuurlijk een vrije dag was, waren er veel fietsers en wandelaars.
Oneindige moerassen
Het deel waar je door loopt is een Utrecht-Hollands veengebied dat tot ver in de middeleeuwen een groot moeras en nauwelijks toegankelijk. Het is een hoogveengebied tussen de kronkelende Vecht en de hoge zandgronden van het Gooi en de Utrechtse Heuvelrug. Door het hoogveen lopen enkele veenriviertjes die afwateren op de Vecht. Al in 1122 begon met het afdammen van de Rijn ten hoogte van Wijk bij Duurstede. Dit was het startsein om stukje bij stukje het moerras te ontginnen en zo verschoven de dorpen ook door de loop van de eeuwen.
Turf
Met de ontginning van het gebied rond Tienhoven begint ook de noodzaak voor een kanaal. Aan het begin van het alleen een afscheiding tussen verschillende blokken. Na de ontginning werden dit land in gebruik genomen als akkerland. Door de ontwatering krimpt de grond enorm. Al snel ontdekte men een lucratieve manier om de grond te gebruiken. De groei van de Hollandse steden vanaf de 15e eeuw zorgde voor een enorme vraag naar turf. Turf wordt verkregen door het drogen van veen.
Het Tienhovensch Kanaal
De Tienhovensche Vaart is bijna twee eeuwen in gebruik geweest als turfvaart. De ligging van het kanaal wekte investeerders in de 19de eeuw om een verbinding te maken tussen de Vecht en Eem. Er lag al een kanaal (Eemnesservaart) tot Eemnes. Eemnes ligt iets ten oosten van Blaricum. Na het verlenen van de goedkeuring werd tussen 1836 en 1869 de Tienhovensche Vaart verbreed tot kanaal. Het was de bedoeling het kanaal te verlengen tot aan Eemnes om zo via de Eemnesservaart bij de Eem uit te komen. Deze beoogde verlenging werd echter een fiasco. De kanaalbouwers komen tot aan de Hoorneboeg, maar de hoge zandgronden van het Gooi maken het een zodanig kostbaar project dat doorgaan niet rendabel is. Op een kanaal tussen Vecht en Eem zit intussen niemand meer te wachten. Hilversum beschikt al over een eigen waterverbinding met de Vecht (Gooische Vaart). Turf als brandstof is inmiddels op zijn retour. In 1882 besluit de provincie Utrecht er geen geld meer aan uit te geven. Voor het Gooi gelukkig maar ook.
Poldermolen Tienhoven
De molen en het houten schutsluis zijn gebouwd in 1832. Een combinatie als deze is uniek in Nederland. Sinds de Tweede Wereldoorlog heet de molen “De Trouwe Waghter”. De molen dankt zijn naam aan het feit dat de molenaar (Arie van Garderen) aan de standen van de wieken gebruikte om signalen door te geven. Op deze manier konden onderduikers worden gewaarschuwd.
Na de oorlog was de toestand van de molen zo slecht dat het verder draaien onverantwoord was. Er kwam een ijzeren poldermolen in de omgeving. In 1950 voorkwam de notaris (Ter Horst) dat de molen gesloopt ging worden. Hij nam de molen voor 1 gulden over en restaureerde de molen zelf. Nadien schonk hij het aan Natuurmonumenten. Zowel de schutsluis als de molen staan op de monumentenlijst.
Loosdrechtse Plassen
Tijdens de route loop ik ook langs de Loosdrechtse Plassen. Dit zijn misschien wel de bekendste Vechtplassen. Bekend om de watersport, maar ze bieden ook rust en stilte. Door de winning van turf is een prachtig landschap van plassen en moerasbossen ontstaan.
Waterleidingkanaal
Langs het Fort bij Tienhoven vervolg ik de route langs het Waterleidingkanaal. Dit kanaal voert het kwelwater uit de Bethunepolder (ten oosten van Maarsen) af naar de Loenderveense plas. Het water wordt gebruikt voor de productie van drinkwater. Vanuit de plas wordt het gepompt naar de drinkwaterproductie locatie Weesperkarspel. Weesperkarspel ligt tussen Amsterdam-Zuid oost en Weesp.
Ridderhofstad Gunterstein
De route vervolgt een stuk langs het kanaal, waar ik het Marskramerpad in westelijke richting vervolg. Hier kom je aan op het landgoed Gunterstein. Ridderhofstad Gunterstein is een van de kastelen aan de Vecht. Je vindt het als je vanuit het oude centrum van Breukelen over de Vecht gaat.
Breukelen
Langs de Vecht ligt het dorpje Breukelen. Doordat de Vechtbrug tijdelijk was afgesloten ontstond er een enorme file, nadat de boten er door waren kon ik de reis vervolgen. Hierdoor leek het enorm druk in het plaatsje. Leuk is ook om te weten dat het New Yorkse Brooklyn oorspronkelijk komt van het Utrechtse Breukelen. Veel van de landhuizen en hun prachtige tuinen zijn gebouwd in de 17e eeuw door rijke kooplieden. Zo vind je rond Breukelen een aantal van die prachtige landhuizen.
Amsterdam-Rijnkanaal
Om vanuit Breukelen naar het station te wandelen moet je eerst nog het kanaal over. Dit kanaal is geopend in 1892 als het Merwedeknaal. In 1952 na een verbreding en verleningen werd de naam Amsterdam-Rijnkanaal. Voorheen was er een draaibrug die in 2017 is vervangen door een vaste brug. Alleen deze brug ligt iets verderop, waardoor je een stukje verder moet lopen. Let hier goed op, want je wandelt langs een drukke weg. Het Amsterdam-Rijnkanaal is het drukst bevaren kanaal van West-Europa en is van groot belang voor de waterhuishouding in dit gebied.
Reistips en afstand
Station Breukelen en Hollandsche Rading zijn per trein te bereiken en de route komt er direct langs. Er is dus geen aanlooproute nodig. Van Breukelen naar Hollandsche Rading is het 17,9 kilometer. Het stuk van Maartensdijk naar Hollandsche Rading is 5 kilometer. Dus de hele etappe 15 is 22,9 km.
Conclusie
De Vechtplassen en de polders zijn een enorm mooi natuurgebied om te doorkruisen. Het is wel een polder landschap maar gelukkig is genoeg ruimte voor de natuur. Vooral bij de Loosdrechtse Plassen waren veel mensen op de been om te genieten van de natuur. Zo is het een ideale route voor wandelaars die wel van een wandeling door een typisch Nederlands groen vlak veenlandschap houden met mooie vergezichten. Je ziet alleen in de verte de hoogbouw van Utrecht en de zendtoren van Hilversum. Op de kaart ziet het er heel recht en saai uit, in het echt verdient is het zeker een aanrader.
De foto’s zijn gemaakt op 27 april 2021
In de serie van het Marskramerpad gebruik ik de etappe nummers van Wandelnet. Zie de overzichtspagina: Marskramerpad voor de andere wandelingen uit deze serie
In maart heb ik de 14de etappe van het Marskramerpad afgelegd. Deze route wordt ook de NS wandeling Lange Duinen genoemd, alleen loopt deze door tot Hollandsche Rading. Het is zoals bij veel lange afstandswandeling belangrijk dat je het kaartje er bij houdt, want soms willen rood witte bordjes nog wel eens missen. De route is een echte aanrader en in deze blog neem ik je mee tijdens deze reis.
Amersfoort
Zo start deze etappe bij het Station van Amersfoort. Amersfoort is een middeleeuwse stad met mooie stadsgezichten, ruim 400 rijksmonumenten en een fraai grachtenstelsel. Diagonaal wandel je de Koningin Wilhelminalaan in richting het Bergkwartier.
Langs het Tennispark en door een park wandel je zo richting het Dierenpark Amersfoort. Zo volg je het spoor door de bossen waarna je de stad zo uit bent.
De Lange Duinen
De wandeling voert langs de Korte en Lange Duinen. Dit is een bijzonder en open gebied en een mooie afwisseling tussen de dichte, donkere bossen. Zo waan je je in de uitgestrekte Lange Duinen in een mooie woestijn. Ik was hier op een zondagochtend en het was hier best wel druk. Dit stuifzand gebied vormt samen de Soester duinen, een ‘levend’ stuifzandgebied
De oorsprong van deze duinen ligt in de laatste ijstijd. Nadat het IJs zich terug trok kwam het zand onder het IJs tevoorschijn. Nu lopen er kuddes schapen door het gebied om bij te grazen, om ervoor te zorgen dat het gebied open blijft en het zand kan blijven stuiven.
Na de zandvlakte wandel je richting Soest, maar buig je af richting het westen, hier is het weer rustig en iedereen blijft bij de zandverstuiving.
Golfsociëteit Lage Vuursche
Het Willem Arntszbos is een natuurgebied ten oosten van de plaats Den Dolder. Het gebied bestaat uit open terrein, heide, stuifzand, gemengd bos, lanen en een grote akker. Als je door dit bos bent kom je bij een golfbaan uit. Hier staat ook het oorlogsmonument van Den Dolder. Hier werden in 1945 tien mannen door een Duits executie peloton neergeschoten.
Op gegeven moment moet ik een drukke verskeersweg over bij Den Dolder en zie ik een bord ‘verboden toegang’ staan bij de weg die ik in moet slaan. Alleen staat er een bordje onder dat wandelaars wel welkom zijn. Zo wandel je nog de laatste kilometers over onverharde paden richting Maartensdijk.
Het is een prachtige route, over voornamelijk boswegen en paden, het grootste stuk zijn onverharde zandweggetjes. Zo kun je genieten van de bos, heide en de zandverstuiving.
Van Amersfoort naar de bushalte Maarsendijk is het 18,7 kilometer wandelen, met een gemiddelde van 4,7 km per uur doe je hier 4 uur over. Op zondagen rijdt hier geen bus naartoe, dan is het slimmer om nog 5 kilometer door te lopen naar Hollandsche Rading en dan is de samengevoegde route 23,7 kilometer lang.
De foto’s zijn gemaakt op 28 maart 2021
In de serie van het Marskramerpad gebruik ik de etappe nummers van Wandelnet. Zie de overzichtspagina: Marskramerpad voor de andere wandelingen uit deze serie
