Het voormalige zenderpark is gelegen in één van de mooiste en uitgestrekte natuurgebieden van Nederland, namelijk de Veluwe. Het monument was geopend tijdens Open monumentendag 2021.

Nederlands Indië

Om verbinding te hebben met de toenmalige kolonie Nederlands Indië was een groot zendstation nodig in Nederland. In Bandoeng (Java) stond al een tijdelijke zendmast.

Inspiratie

Met de bouw van dit gebouw is gestart in 1918. Het is voor een groot deel gebaseerd op het zendstation van het Duitse Telefunken in Nauen. Het plaatsje Nauen ligt niet ver van Berlijn. Alleen heeft de architect Julius Maria Luthmann (1890-1973) dit station iets groter en prestigieuzer ontworpen. Hij hoopte hier hier heel bekend mee te worden, dat is niet gelukt. Zo zijn bijvoorbeeld de koelvijver en de oprijlaan in Radio Kootwijk veel groter.

Telegrafie

In 1923 begon “Staatsbedrijf der Posterijen en Telegrafie”, de voorloper van de P.T.T. en later KPN met draadloze telegrafie. Dat is eigenlijk een brief die met morsecodes over is gezonden naar de andere kant van de wereld. Als er geen onweer of orkanen waren dan was dit bericht in drie uur over. Voor die tijd was dat extreem snel.

Korte golf

Lang heeft het zenden op de lange golf niet geduurd: zo’n twee jaar. Op 28 februari 1928 werd er voor het eerst een radiotelefonische verbinding tot stand gebracht, waarbij men gebruikmaakte van de korte golf. Dan kon je dus bellen met Nederlands Indië.

Koelvijver

Voor het gebouw ligt een vijver. Hier liepen de buizen voor de watergekoelde machines en achterin voor de oliegekoelde machines. Deze buizen zijn van koper gemaakt. Helaas liggen deze buizen er niet meer in. De koperen buizen zijn voor een maand geleden gestolen.

De Kathedraal

De bekendste bijnaam van dit zendstation is ‘de Kathedraal’. In het oog springend is het geometrische patroon van de tegelvloer in de zenderzaal waarin de architect bewust een foutje, een zogeheten handtekening, heeft verwerkt. Het verhaal gaat dat hij het pand niet perfect symmetrisch wilde maken.

Huidige functie van het gebouw

Tegenwoordig is Radio Kootwijk een evenementen- en vergaderlocatie met een totaal eigen karakter. Zo verteld vrijwilliger Peter Jonker dat er ook op andere momenten rondleidingen gegeven door vrijwilligers van Staatsbosbeheer. De monumentale gebouwen die hier staan, hebben nieuwe functies gekregen waarbij het omringende landschap wordt gekoesterd en verder ontwikkeld

Conclusie

Het is en blijft een erg bijzonder gebouw en zeker erg interessant om iets te leren van de geschiedenis.

Andere blogs over Radio Kootwijk

Radio Kootwijk (2017) – Van buiten
Radio Kootwijk (Hei&Kathedraal) (2012) – Van buiten
Radio Kootwijk en Twello in de sneeuw (2010) – Van buiten
Radio kootwijk! (2008) – Van binnen en buiten